نخستین پیوند ریه خوک به انسان در چین ۹ روز دوام آورد

نخستین پیوند ریه خوک به انسان در چین توانست ۹ روز در بدن بیمار مرگ‌ مغزی اکسیژن‌رسانی کند و دی‌اکسیدکربن خون را خارج سازد.

به گزارش بازتاب امروز، این ریه که اصلاح ژنتیکی شده بود، یک گام کوچک اما مهم در مسیر حل بحران جهانی کمبود عضو پیوندی به حساب می‌آید.

جزئیات نخستین پیوند ریه خوک به انسان

جراحان دانشگاه پزشکی گوانگژو در چین، عمل پیوند ریه بین‌گونه‌ای (xenotransplantation) را روی یک مرد ۳۹ ساله انجام دادند که دچار خونریزی مغزی و مرگ ‌مغزی شده بود. در این عمل، ریه چپ یک خوک نژاد Bama Xiang که به‌ طور ژنتیکی اصلاح شده بود، به او پیوند زده شد.

این ریه توانست اکسیژن را به خون بیمار منتقل و دی‌اکسیدکربن را خارج کند. پژوهشگران اعلام کردند که ریه پیوند زده‌شده در طول ۲۱۶ ساعت تحت نظر بوده و در این مدت، بدون هیچ نشانه‌ای از عفونت یا واکنش شدید بدن به رد عضو، سالم مانده و به‌خوبی کار کرده است.

مشکل همیشگی رد پیوند

پیوند اعضای حیوانات به انسان‌ها یکی از امیدهای بزرگ پزشکی برای رفع بحران کمبود عضو است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، عرضه کنونی اعضای پیوندی تنها حدود ۱۰ درصد نیاز جهانی را پاسخ می‌دهد.

در سال گذشته، تنها در ایالات متحده بیش از ۱۰۳ هزار نفر در لیست انتظار پیوند بودند. این آمار بیش از دو برابر تعداد عمل‌های پیوندی انجام‌شده در این کشور است. تاکنون قلب، کلیه و کبد خوک‌های اصلاح‌شده ژنتیکی با موفقیت به انسان پیوند زده شده است.

با وجود این، پیوند ریه چالش‌برانگیزتر است، چرا که سیستم ایمنی ریه بسیار فعال می‌باشد و به هر عامل خارجی واکنش نشان می‌دهد. در این آزمایش، ریه پیوندی پس از ۲۴ ساعت دچار آسیب و تجمع مایع شد و از روز سوم نشانه‌های رد پیوند توسط آنتی‌بادی‌های بیمار آغاز گردید. این روند در روز ششم تشدید شد و در نهایت پزشکان روز نهم آزمایش را متوقف کردند.

پیچیدگی‌های علمی و فنی نخستین پیوند ریه خوک به انسان

به گفته پروفسور پیتر فرند از دانشگاه آکسفورد، شرایط بیمار مرگ ‌مغزی می‌تواند نتایج آزمایش را پیچیده کند، چرا که مرگ‌ مغزی خود باعث بروز واکنش‌های التهابی در بدن می‌شود.

ریه پیوندی از خوکی به دست آمده بود که با استفاده از فناوری ویرایش ژن CRISPR اصلاح شده بود. در این فرایند، سه ژن خوک حذف شدند تا از رد فوری پیوند جلوگیری شود و سه ژن انسانی اضافه شد تا از لخته‌ شدن خطرناک خون جلوگیری کند.

با وجود این اصلاحات، کارشناسان تأکید می‌کنند که ریه خوک هنوز فاصله زیادی تا استفاده بالینی در بیماران انسانی دارد. پژوهشگران نیز گفتند: «هرچند این مطالعه امکان‌پذیری پیوند ریه خوک به انسان را نشان می‌دهد، اما چالش‌های بزرگی در زمینه رد پیوند و عفونت باقی مانده است و نیاز به تحقیقات پیش‌بالینی بیشتری وجود دارد.»

چشم‌انداز آینده

این دستاورد تنها گامی کوچک در مسیر طولانی حل بحران کمبود عضو است. علاوه بر پیوند بین‌گونه‌ای، روش‌های دیگری مانند استفاده از سلول‌های بنیادی برای بازسازی اندام‌های اهداشده یا پرورش اندام‌های انسانی در بدن حیواناتی مانند خوک و گوسفند نیز در حال بررسی هستند.