قانون جدید توقیف اموال برای مهریه 1404؛ سقف 110 سکه یا تمام دارایی؟

با نزدیک شدن به سال ۱۴۰۵ موضوع مهریه و سرنوشت اموال مردان در هنگام مطالبه آن دوباره به یکی از داغ‌ترین مباحث حقوقی تبدیل شده است. شایعاتی درباره حذف زندان مهریه یا محدود شدن حق زنان در فضای مجازی دست به دست می‌شود؛ اما واقعیت چیز دیگری است. اگرچه روند حبس برای مهریه سخت‌گیرانه‌تر شده، اما مسیر توقیف اموال شفاف‌تر، سریع‌تر و قابل اتکاتر از قبل شده است. اکنون اصلی‌ترین چالش در اداره ثبت و در مرحله شناسایی اموال قرار دارد.

مسیر توقیف اموال تغییر کرده است

طبق رویه‌های جدید، زن دیگر نمی‌تواند مستقیماً به دادگاه مراجعه کند. ابتدا باید از دفترخانه ازدواج «اجراییه مهریه» صادر شود و سپس درخواست توقیف در اداره ثبت ارائه گردد. این مرحله، مهم‌ترین بخش کار است؛ زیرا اداره ثبت به صورت سیستمی اموال، حساب‌ها و دارایی‌های ثبت‌شده فرد را بررسی و توقیف می‌کند.

در چنین شرایطی، سرعت عمل اهمیت زیادی دارد. هرگونه تعلل می‌تواند فرصت انتقال اموال را در اختیار طرف مقابل قرار دهد و روند توقیف را با مانع روبه‌رو کند.

تفاوت توقیف اموال با تقسیم دارایی زوجین

در بسیاری از پرونده‌ها، افراد تصور می‌کنند که توقیف مهریه و نصف شدن اموال یک موضوع واحد است؛ در حالی که این دو کاملاً متفاوت‌اند. مهریه یک حق مستقل است و هیچ ارتباطی با طلاق ندارد. اما بحث نصف شدن اموال فقط در زمان طلاق و تحت شرایط خاص مطرح می‌شود.

همان‌طور که در قوانین تقسیم دارایی زوجین  توضیح داده شده، زن ممکن است علاوه بر مهریه، در شرایطی مستحق دریافت بخشی از دارایی‌های همسر نیز باشد.

لیست اموال غیرقابل توقیف (مستثنیات دین)

قانون برای جلوگیری از آسیب‌های جدی مالی، برخی اموال را از توقیف مستثنی کرده است. این موارد شامل:

• تنها منزل مسکونی که متناسب با شأن فرد باشد
• ابزار کار و وسایل امرار معاش (مانند خودرو برای راننده تاکسی)
• اثاثیه ضروری زندگی مانند یخچال، فرش، گاز و لوازم اولیه

این موارد حتی در صورت مطالبه مهریه نیز قابل توقیف نیستند.

هشدارهای حقوقی درباره فرار از دین

یکی از شایع‌ترین روش‌های فرار از پرداخت مهریه، انجام معاملات صوری است؛ یعنی انتقال اموال به نام نزدیکان بدون پرداخت واقعی. کارشناسان حقوقی در موسسه دیوان خرد تاکید می‌کنند که اثبات صوری بودن این معاملات کار ساده‌ای نیست و نیازمند جمع‌آوری مدارک، رسیدهای بانکی، پیام‌ها و حتی شهادت شهود است.

در صورت اثبات صوری بودن معامله، امکان بازگشت مال وجود دارد؛ اما این فرآیند زمان‌بر و پیچیده است و باید قبل از اقدام برای توقیف اموال، مدارک لازم آماده شده باشد.

بررسی طرح جدید کاهش سقف حمایت مهریه

در جریان نشست اخیر مجلس، یکی از مباحث بحث‌برانگیز به پیشنهاد کاهش سقف حمایت مهریه مربوط می‌شد. بر اساس این طرح که هنوز در مرحله بررسی بوده و به صورت کامل تصویب نشده است، میزان مهریه‌ای که مشمول حمایت‌های قانونی و ضمانت‌های اجرایی می‌شود از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه کاهش خواهد یافت. بر پایه این پیشنهاد، اگر مهریه بیش از این مقدار تعیین شده باشد و زوجه درخواست وصول آن را مطرح کند اما زوج توان پرداخت بیش از ۱۴ سکه را نداشته باشد، عدم پرداخت مازاد بر این سقف شامل جریمه مالی یا مجازات حبس نخواهد شد.

اگرچه این طرح هنوز به تصویب نهایی نرسیده، اما انتشار اولیه آن بحث‌های گسترده‌ای در حوزه حقوق خانواده ایجاد کرده و موافقان و مخالفان در انتظار نتیجه بررسی‌های نهایی و تصمیم رسمی مجلس هستند.

جمع‌بندی

در سال ۱۴۰۴، مسیر اصلی برای دریافت مهریه از طریق توقیف اموال است، نه پیگیری زندان. پیش از هرگونه اقدام، شناسایی دارایی‌ها و ثبت سریع درخواست توقیف ضروری است. همچنین نباید مهریه را با تقسیم دارایی اشتباه گرفت؛ هرکدام قوانین و شرایط خاص خود را دارند و رسیدگی به آن‌ها نیازمند دقت و بررسی حقوقی مناسب است.