آزمایش انسانی روش ER-100؛ تلاش برای بازبرنامهریزی سلولی و جوانسازی
شرکت Life Biosciences قصد دارد با آزمایش روش ER-100 روی بیماران انسانی، سلولها را بازسازی کند و جوانسازی محدود ارائه دهد.
به گزارش سرویس علمی بازتاب امروز، ایلان ماسک هفته گذشته در داووس در پاسخ به پرسشی درباره امکان بازگرداندن روند پیری گفت که این مسئله «کاملا قابل حل» است و زمانی که دانشمندان دلایل پیری را کشف کنند، پاسخ آن «واضح» خواهد بود. دیوید سینکلر، استاد هاروارد و فعال حوزه طول عمر به سرعت با ماسک در شبکه X موافقت کرد و نوشت: «پیری توضیح سادهای دارد و به نظر میرسد قابل بازگشت باشد. آزمایشهای بالینی به زودی آغاز میشوند.» ماسک پرسید: «ER-100؟» و سینکلر پاسخ داد: «بله.»
ER-100 نام رمز درمانی است که توسط Life Biosciences، استارتآپ کوچکی در بوستون ساخته شده و سینکلر همبنیانگذار آن است، همچنین تاییدیه FDA را برای نخستین آزمایش هدفمند بازگردانی سن در داوطلبان انسانی دریافت کرده است. این شرکت قصد دارد با استفاده از روش «بازبرنامهریزی» سلولها، بیماریهای چشمی را درمان کند؛ روشی که سرمایهگذاریهای صدها میلیون دلاری از شرکتهای سیلیکونولی مانند: Altos Labs، New Limit و Retro Biosciences جذب کرده است. روش ER-100 سلولها را با بازنشانی گسترده کنترلهای اپیژنتیک (کلیدهای ژنتیکی که تعیین میکنند کدام ژنها فعال یا غیرفعال باشند) به وضعیت سالمتری بازمیگرداند. کارل فلگر، سرمایهگذار بیان کرد: «بازبرنامهریزی مانند هوش مصنوعی در زیستشناسی است و همه روی آن سرمایهگذاری میکنند.»
حتما بخوانید: مهندسی خواب؛ راهی نوین برای افزایش خلاقیت و حل مسئله
خطرات روش ER-100 برای جوانسازی
با وجود این، روش ER-100 پیچیده و بالقوه پرخطر است و میتواند باعث سرطان در حیوانات آزمایشگاهی شود، اما نسخه توسعهیافته توسط Life Biosciences، مراحل ایمنی اولیه را با موفقیت پشت سر گذاشته است. آزمایش بالینی اولیه قرار است روی حدود دوازده بیمار مبتلا به گلوکوم انجام شود، که به دلیل فشار بالای چشم به عصب بینایی آسیب میرساند. در این آزمایش، ویروسهایی حامل سه ژن قدرتمند بازبرنامهریزی به یک چشم هر بیمار تزریق خواهند شد. برای جلوگیری از پیشروی بیش از حد فرایند بازبرنامهریزی، ژنهای مورد استفاده تحت کنترل کلید ژنتیکی ویژهای قرار دارند، که تنها زمانی فعال میشود که بیماران دوز پایین آنتیبیوتیک داکسیسایکلین را مصرف کنند. در مرحله اولیه، بیماران حدود دو ماه این دارو را مصرف میکنند و اثرات درمان به طور دقیق پایش خواهد شد.
بیشتر بخوانید: این اسپری هموستاتیک جدید خونریزی شدید را در کسری از ثانیه متوقف می کند
مدیران Life Biosciences ماهها است که اعلام کردهاند آزمایش بالینی ER-100 ممکن است امسال آغاز شود و آن را نقطه آغاز دورهای نوین در بازگرداندن جوانی انسان توصیف کردهاند. مایکل رینگل، مدیر عملیاتی شرکت در یک رویداد پاییزی گفت: «این اتفاقی بیسابقه برای صنعت ما میباشد. برای نخستین بار در تاریخ بشر، به دنبال چیزی برای بازگرداندن جوانی هستیم… بنابراین این موضوع را دنبال کنید.»
باز کردن قفل جوانی با سلولهای بنیادی
فناوری پایه این روش، بر اساس کشف جایزه نوبل ۲۰ سال پیش است، که نشان داد وارد کردن چند ژن قدرتمند به یک سلول میتواند آن را به سلول بنیادی بازگرداند، مشابه سلولهای اولیه جنین که به سلولهای تخصصی مختلف تبدیل میشوند. این ژنها که به عوامل یاماناکا شناخته میشوند، به عنوان دکمهای برای «بازنشانی کارخانهای» سلولها توصیف شدهاند. با وجود این، فعال شدن این ژنها خطرناک است و در حیوانات زنده میتواند باعث تشکیل تومور شود. این ایده، دانشمندان را به مسیر بازبرنامهریزی جزئی یا موقت هدایت کرد. هدف از این روش، محدود کردن مواجهه سلولها با ژنهای قدرتمند یا استفاده از تنها بخشی از آنها است، بهگونهای که سلولها جوانتر عمل کنند بدون اینکه نقش طبیعی خود را در بدن فراموش نمایند.
دیوید سینکلر در سال ۲۰۲۰ اعلام کرد که بازبرنامهریزی جزئی توانسته است بینایی موشهایی را بازگرداند که عصب بینایی آنها آسیب دیده بود و حتی شواهدی از بازسازی این اعصاب مشاهده شد. این یافته روی جلد مجله معتبر Nature با تیتر «بازگرداندن زمان» منتشر شد. با وجود این، همه دانشمندان بازبرنامهریزی را معادل واقعی بازگشت سن نمیدانند، اما سینکلر به نظریه خود پافشاری میکند. او معتقد است که از دست رفتن تدریجی اطلاعات اپیژنتیک درست در سلولها، علت اصلی پیری است؛ همان ریشهای که ایلان ماسک به آن اشاره کرده بود. سینکلر در ایمیلی نوشت: «به نظر میرسد ایلان واقعا به این حوزه توجه دارد و با نظریه من هماهنگ است.»
چالشهای جوانسازی با روش ER-100
بازبرنامهریزی اولین روش طول عمر تبلیغشده توسط سینکلر نیست؛ او پیشتر فواید طول عمر مولکولهای سیرتوئین و رزوراترول موجود در شراب قرمز را معرفی کرده بود. با وجود این، برخی منتقدان معتقد هستند که او پیشرفتهای علمی را بیش از حد بزرگنمایی میکند، نقدی که در سال ۲۰۲۴ در وال استریت ژورنال منتشر شد و او را «استاد بازگرداندن سن» خواند و تاکید کرد که شرکتهای او «نتایج ملموسی نداشتهاند.» Life Biosciences از جمله شرکتهایی است که در مسیر طول عمر و بازبرنامهریزی با چالشهای جدی مواجه بوده است. این شرکت که در سال ۲۰۱۷ تاسیس شد، در ابتدا قصد داشت چند زیرمجموعه راهاندازی کند که هرکدام روی بخشی از مشکلات پیری کار کنند، اما پس از پیشرفت محدود این پروژهها، جری مکلاکلین در سال ۲۰۲۱ به عنوان مدیرعامل جدید منصوب شد و تمرکز شرکت را روی نتایج سینکلر درباره بازسازی بینایی موشها و آمادهسازی آزمایش انسانی قرار داد.
برای مطالعه بیشتر: بیمار مبتلا به فلج مغزی با استفاده از رابط مغز و رایانه غیرتهاجمی شطرنج بازی کرد
همچنین این شرکت احتمال بازبرنامهریزی سایر اندامها، از جمله مغز را بررسی کرده است و رینگل و سینکلر بر این باور هستند که روزی بازسازی کل بدن ممکن خواهد بود. با وجود این، در حال حاضر بهتر است این مطالعه را یک «اثبات مفهومی» بدانیم که فاصله زیادی با دستیابی به چشمه جوانی دارد. کارل فلگر، سرمایهگذار عنوان کرد: «به طور خوشبینانه، این درمان میتواند بینایی برخی افراد را بهبود دهد و کار روی شاخصهای دیگر را تسریع کند. اما این نیست که پزشک شما نسخهای برای قرصی بنویسد که شما را جوان کند.»
رقابت بر سر جوانی
درمان ER-100 مبتنی بر مکانیزم سوئیچ آنتیبیوتیکی است، که اگرچه در حیوانات آزمایشگاهی استفاده شده، اما پیش از این در انسان آزمایش نشده است. سوئیچ یادشده از ترکیب ژنهای E. coli و ویروس هرپس ساخته شده است و امکان واکنش ایمنی در انسان وجود دارد. نوح دیویدسون که به سینکلر در اجرای این تکنیک کمک کرده و اکنون دانشمند ارشد Rejuvenate Bio است، گفت: «برای استفاده گسترده ممکن است به یک سیستم متفاوت نیاز باشد.» انتخاب عوامل بازبرنامهریزی Life نیز پرریسک است، چرا که میتواند صدها ژن دیگر را فعال کند و در برخی شرایط، سلولها به حالت بسیار ابتدایی و شبیه سلول بنیادی بازگردند.
شرکتهای دیگر فعال در حوزه بازبرنامهریزی، تمرکز خود را روی تحقیق درباره انتخاب ژنها برای دستیابی به بازگردانی زمان بدون عوارض جانبی گذاشتهاند. شرکت New Limit اعلام کرده است که آماده آزمایش انسانی طی دو سال آینده نخواهد بود و در شرکت Shift آزمایشهای حیوانی تازه آغاز شدهاند. دنیل ایوز، مدیرعامل Shift درباره Life Biosciences گفت: «آیا عوامل آنها بهترین نسخه بازسازی هستند؟ ما فکر نمیکنیم. آنها با امکانات موجود کار میکنند. اما در ورود به انسانها جلوتر از دیگران هستند. آنها مسیر درمانی را در چشم یافتهاند که سیستمی خودگردان است و اگر مشکلی پیش بیاید، هنوز یک چشم سالم باقی است.»
