از ساخت و ساز با غبار ماه تا جذب مستقیم CO₂ هوا | سه پژوهشگر ایرانی در فهرست رهبران پژوهشی آینده دانمارک | بازتاب امروز

محمد بیات، محمد ملکان و مریم عبدی‌نژاد، اساتید جوان دانشگاه های دانمارک در فهرست ۴۰ پژوهشگر برگزیده گرنت معتبر Sapere Aude: DFF–Research Leader 2026 قرار گرفتند؛ برنامه‌ای که از سوی صندوق مستقل پژوهش دانمارک برای حمایت از پژوهشگران جوان و توسعه نسل آینده رهبران علمی اعطا می‌شود.

به گزارش خبرنگار دیده‌بان علم ایران، صندوق مستقل پژوهش دانمارک (DFF) اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۶ در مجموع حدود ۲۴۹ میلیون کرون دانمارک به ۴۰ پروژه در قالب گرنت‌های «Sapere Aude: DFF–Research Leader» اختصاص یافته است.

این گرنت به پژوهشگران جوانی تعلق می‌گیرد که توانایی انجام پژوهش‌های اصیل در سطح بین‌المللی را نشان داده‌اند و اکنون فرصت می‌یابند ایده‌های پژوهشی خود را توسعه دهند و محیط‌های تحقیقاتی قدرتمندتری ایجاد کنند.

پروژه‌های برگزیده این دوره حوزه‌های متنوعی از علوم طبیعی و فناوری تا علوم سلامت، علوم اجتماعی و علوم انسانی را پوشش می‌دهند.

بر اساس اعلام DFF، هدف این برنامه تقویت توانایی پژوهشگران برای توسعه ایده‌های مستقل، ایجاد و گسترش محیط‌های پژوهشی و پرورش مهارت‌های آنان به‌عنوان رهبران علمی است.

انتخاب برندگان پس از یک فرآیند ارزیابی چندمرحله‌ای انجام شده است. در مرحله نخست، طرح‌ها به‌صورت مستقل توسط ارزیابان خارجی بررسی و توسط شوراهای پژوهشی ارزیابی شدند. نامزدهای نهایی سپس در مصاحبه با رؤسا و نایب‌رؤسای پنج شورای پژوهشی صندوق شرکت کردند و در نهایت کمیته بین‌شورایی صندوق، برندگان نهایی را انتخاب کرد.

محمد بیات؛ بررسی امکان ساخت‌وساز با غبار ماه

محمد بیات با پروژه‌ای با عنوان «تدوین چارچوب نظری برای چاپ گسترده غبار ماه در محیط خلأ با بهره‌گیری از منابع نوری» (MOONPRINT) در میان برگزیدگان قرار گرفته است.

ایده اصلی پروژه دانشیار ایرانی دانشکده مهندسی عمران دانشگاه تکنیکال دانمارک، مطالعه امکان استفاده از منابع موجود در سطح ماه برای توسعه فناوری‌های ساخت و تولید در محیط‌های فضایی است.

محمد ملکان؛ استفاده پایدار از مواد بازیافتی در ساخت افزایشی فلزات

محمد ملکان، دانشیار دانشگاه جنوب دانمارک (University of Southern Denmark) نیز پروژه‌ای با عنوان «تبیین سازوکار برهم‌کنش ترک – حفره در راستای توسعه فرایند پایدار ساخت افزایشی فلزات» (CRAM) را هدایت خواهد کرد.

این پروژه به بررسی نحوه استفاده از پسماندهای حاصل از تولیدات متعارف از جمله ماشین‌کاری CNC، به‌عنوان ماده اولیه در ساخت افزایشی فلزات می‌پردازد. تمرکز اصلی پژوهش بر درک تعامل میان نقص‌هایی مانند حفره‌ها و ترک‌ها هنگام استفاده از پودرهای بازیافتی و آلوده است.

هدف این پروژه آن است که با پیوند دادن ویژگی‌های پودر، شکل‌گیری نقص‌های ریزساختاری و شکست سازه‌ای، زمینه استفاده قابل‌اعتمادتر از مواد بازیافتی در ساخت افزایشی را فراهم کند. این رویکرد می‌تواند به کاهش وابستگی به مواد اولیه بکر و تقویت جنبه‌های پایداری و اقتصاد چرخشی در صنایع تولیدی کمک کند.

مریم عبدی‌نژاد؛ جذب الکتروشیمیایی مستقیم CO₂ از هوا

مریم عبدی‌نژاد، استادیار جوان دانشگاه تکنیکال دانمارک نیز با پروژه (eDACsustain) «جذب مستقیم دی‌اکسید کربن از هوا با فناوری الکتروشیمیایی در راستای تحقق بی‌طرفی کربنی پایدار» در میان برندگان این دوره قرار گرفته است.

این پروژه بر توسعه فناوری جذب مستقیم دی‌اکسیدکربن از هوا با استفاده از روش‌های الکتروشیمیایی تمرکز دارد. هدف پژوهش، توسعه مولکول‌های فعال اکسایش‌کاهش با پایداری بالا در برابر اکسیژن است که بتوانند CO₂ را به‌صورت انتخابی جذب و آزاد کنند و در نتیجه، امکان جذب دی‌اکسیدکربن با مصرف انرژی کمتر نسبت به برخی فناوری‌های متعارف فراهم شود.

به گزارش دیده‌بان علم در چشم‌انداز بلندمدت، این پروژه به دنبال پیوند دادن جذب CO₂ با تبدیل الکتروشیمیایی آن به محصولات ارزشمند با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر است.

حمایت از نسل آینده رهبران علمی

برنامه Sapere Aude (جرأت دانستن)، یکی از ابزارهای حمایتی صندوق مستقل پژوهش دانمارک برای پژوهشگران جوان و مستعد به شمار می‌رود. این برنامه به پژوهشگرانی اختصاص دارد که پیش‌تر توانایی انجام پژوهش‌های اصیل و با کیفیت بالا را نشان داده‌اند و اکنون در مسیر توسعه یک پروفایل پژوهشی مستقل و ایجاد گروه‌ها و محیط‌های تحقیقاتی جدید قرار دارند.

حضور سه پژوهشگر ایرانی در میان ۴۰ برگزیده دوره ۲۰۲۶، در کنار تنوع موضوعی پروژه‌های آنان — از فناوری‌های ساخت در محیط ماه و تولید افزایشی پایدار تا فناوری‌های الکتروشیمیایی برای حذف دی‌اکسیدکربن — نشان‌ از حضور جدی پژوهشگران مهاجر ایرانی در طیف متنوعی از حوزه‌های پژوهشی در سطح بین‌المللی دارد.

انتهای پیام