موفقیت واکسن mRNA سرطان مدرنا و مرک در آزمایش مرحله سوم
شرکتهای مرک و مدرنا اعلام کردند که واکسن شخصیسازیشده سرطان مبتنی بر فناوری mRNA در یک کارآزمایی بالینی مرحله سوم، مدت زمان پیش از بازگشت سرطان را در بیماران مبتلا به ملانومای پرخطر افزایش داده است.
به گزارش سرویس سلامت و پزشکی بازتاب امروز، این شرکتها هنوز دادههای کامل مطالعه را منتشر نکردهاند و قصد دارند نتایج را در یک نشست پزشکی ارائه کنند. مرک و مدرنا این درمان آزمایشی را روی بیمارانی بررسی کردند که پیشتر برای برداشتن ملانوما تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند. ملانوما کشندهترین نوع سرطان پوست محسوب میشود و احتمال بازگشت آن در برخی بیماران همچنان بالا است.
پژوهشگران در این مطالعه، واکسن شخصیسازیشده “Intismeran” را همراه با داروی ایمنیدرمانی Keytruda متعلق به مرک برای بیماران تجویز کردند. نتایج موقت نشان داد که این ترکیب در مقایسه با استفاده از Keytruda بهتنهایی، مدت زمان پیش از بازگشت سرطان را افزایش داده است. با وجود این، شرکتها هنوز اعلام نکردهاند که این درمان دقیقاً چه مدت بازگشت بیماری را به تأخیر انداخته است.
بیشتر بخوانید: موفقیت نخستین واکسن طراحیشده با هوش مصنوعی
نتایج کارآزمایی مرحله سوم
کارآزمایی مرحله سوم ۱۱۳۷ بیمار را شامل میشد. پژوهشگران شرکتکنندگان را به صورت تصادفی در دو گروه قرار دادند. یک گروه ترکیب واکسن Intismeran و Keytruda را دریافت کرد و گروه دیگر فقط با Keytruda درمان شد. دوره درمان حدود یک سال ادامه داشت.
مرک و مدرنا اعلام کردند که در این مطالعه هیچ نگرانی ایمنی جدیدی مشاهده نشده است. این دو شرکت نتایج بهدستآمده را نخستین پیشرفت از نوع خود توصیف و اعلام کردند که بررسی نرخ بقای کلی بیماران را نیز ادامه خواهند داد.
دادههای جدید هنوز در یک مجله علمی داوریشده منتشر نشدهاند و شرکتها جزئیات کامل آنها را در اختیار عموم قرار ندادهاند. مرک و مدرنا اعلام کردند که دادهها را در یک نشست پزشکی آینده ارائه و برای بررسی در اختیار نهادهای نظارتی قرار خواهند داد.
این نتایج در ادامه یافتههای مطالعه کوچکتری منتشر شده است که مرک و مدرنا در ماه ژوئن در نشست سالانه انجمن انکولوژی بالینی آمریکا ارائه کردند. آن مطالعه ۱۵۷ بیمار را شامل میشد و نشان داد که واکسن آزمایشی همراه با Keytruda، خطر بازگشت ملانوما را پس از پنج سال به نصف کاهش داده است.
عوارض جانبی ترکیب واکسن و دارو در آن مطالعه عمدتا خفیف یا متوسط بود. با وجود این، برخی بیماران به دلیل بروز واکنشهای نامطلوب مجبور شدند درمان خود را متوقف کنند یا ادامه آن را به تأخیر بیندازند. پژوهشگران نتایج آن مطالعه را در مجله Journal of Clinical Oncology منتشر کردند.
استفان بانسل، مدیرعامل مدرنا، یافتههای مرحله سوم را نقطه مهمی در تحقیقات سرطان توصیف کرد. او گفت که ایده ساخت درمان mRNA اختصاصی برای سرطان هر بیمار، سالها یک هدف دور از دسترس بود و اکنون این فناوری به واقعیت نزدیکتر شده است.
بیشتر بخوانید: واکسن سرطان با قابلیت درمان انواع سرطان به آزمایش انسانی رسید
واکسن شخصیسازیشده سرطان مدرنا چگونه عمل میکند؟
مرک و مدرنا حدود یک دهه است که روی این واکسن ملانوما کار میکنند. هدف این درمان، آموزش سیستم ایمنی برای شناسایی و نابودی سلولهای سرطانی است.
واکسن Intismeran پروتئینهای غیرطبیعی موسوم به «نئوآنتیژنها» را هدف قرار میدهد. این پروتئینها روی سطح سلولهای سرطانی ظاهر میشوند و میتوانند به سیستم ایمنی برای شناسایی این سلولها کمک کنند.
پژوهشگران برای تولید واکسن اختصاصی هر بیمار از مواد ژنتیکی تومور همان فرد استفاده میکنند. آنها امیدوار هستند این شخصیسازی بتواند در مقایسه با سایر درمانهای ملانوما، پاسخ ایمنی پایدارتر و طولانیتری ایجاد کند.
دکتر جنیس منرت، پژوهشگر ارشد مطالعه کوچکتری که نتایج آن در ژوئن منتشر شد، اعلام کرد که تولید واکسن اختصاصی هر بیمار چند هفته زمان میبرد. به گفته او، ملانوما گزینه مناسبی برای چنین رویکردی است، زیرا در مقایسه با بسیاری از سرطانهای دیگر، آسیبپذیری زیادی در برابر سیستم ایمنی دارد.
منرت که مدیریت برنامه انکولوژی پزشکی ملانوما را در NYU Langone Health برعهده دارد، از موفقیت این رویکرد ابراز خرسندی کرد. او بیان کرد که نتیجه دادن چنین ایده نوآورانهای پس از سالها تحقیق و مشارکت بیش از هزار بیمار، فراتر از انتظارات او بوده است.
واکسنهای کووید نخستین واکسنهای مبتنی بر mRNA بودند که وارد بازار شدند. سازمان غذا و داروی آمریکا نیز در ماه جاری نخستین واکسن آنفلوانزای مبتنی بر فناوری mRNA را تأیید کرد که مدرنا آن را تولید کرده است. با وجود این، پژوهش درباره استفاده از این فناوری برای درمان سرطان چند دهه قدمت دارد.
جهش سهام مدرنا و مرک پس از اعلام نتایج
انتشار نتایج اولیه کارآزمایی مرحله سوم واکسن سرطان مدرنا و مرک واکنش قابل توجه بازار را نیز به همراه داشت. ارزش سهام مدرنا در معاملات چهارشنبه در مقطعی تا ۱۴۷ درصد افزایش یافت و سهام مرک نیز حدود ۱۳ درصد رشد کرد.
با وجود این پیشرفت، آینده تحقیقات mRNA در آمریکا با ابهامهایی همراه است. رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت آمریکا، بارها از این فناوری انتقاد کرده است و سال گذشته ۵۰۰ میلیون دلار از قراردادهای تحقیق و توسعه واکسنهای mRNA را کاهش داد.
سازمان غذا و داروی آمریکا نیز در دوره مدیریت پیشین بخش واکسن این سازمان، ابتدا درخواست مدرنا را برای واکسن آنفلوانزای مبتنی بر mRNA رد کرد، اما بعداً تصمیم خود را تغییر داد. اکنون نتایج کامل مطالعه مرحله سوم واکسن ملانوما و بررسیهای بعدی درباره بقای بیماران میتواند نقش مهمی در تعیین آینده این درمان شخصیسازیشده داشته باشد.
