دلایل کاهش تعداد اسپرم | بازتاب امروز

عصر ایران: تعداد اسپرم یکی از عوامل مهم در باروری مردان است، اما پایین بودن آن لزوما به معنای ناباروری نیست. تعداد اسپرم کمتر از ۱۵ میلیون در هر میلی لیتر مایع منی، پایین در نظر گرفته می شود و هرچه این میزان کمتر باشد، احتمال بارداری نیز می تواند کاهش پیدا کند. با این حال، حرکت و شکل اسپرم و عوامل مربوط به سلامت هر دو طرف نیز در باروری نقش دارند.

تولید اسپرم فرآیندی پیچیده است که با همکاری بیضه ها و هورمون های ترشح شده از هیپوتالاموس و غده هیپوفیز انجام می شود. اختلال در هر بخش از این فرایند یا در مسیر انتقال اسپرم می تواند تعداد اسپرم را کاهش دهد.

بیماری ها و مشکلات پزشکی

واریکوسل یکی از علل شناخته شده کاهش تعداد و کیفیت اسپرم است. در این وضعیت، سیاهرگ های اطراف بیضه گشاد می شوند و ممکن است بر عملکرد طبیعی بیضه تاثیر بگذارند. در برخی مردان، درمان واریکوسل می تواند به بهبود وضعیت اسپرم کمک کند.

برخی عفونت ها نیز می توانند تولید یا سلامت اسپرم را تحت تاثیر قرار دهند. عفونت های دستگاه تناسلی ممکن است در مواردی باعث التهاب یا ایجاد بافت اسکار و انسداد مسیر انتقال اسپرم شوند. البته درمان عفونت لزوما به معنای بازگشت باروری به وضعیت طبیعی نیست.

اختلالات مربوط به انزال، از جمله انزال پس گرد، نیز می توانند باعث شوند اسپرم به جای خروج از آلت تناسلی وارد مثانه شود. دیابت، برخی جراحی ها و بعضی داروها از عوامل مرتبط با این مشکل هستند.

انسداد لوله های انتقال دهنده اسپرم نیز ممکن است در اثر جراحی، آسیب، عفونت های قبلی یا برخی اختلالات مادرزادی ایجاد شود.

برخی بیماری ها و اختلالات ژنتیکی مانند سندرم کلاین فلتر، سندرم کالمن و بعضی انواع فیبروز کیستیک نیز می توانند تولید یا انتقال اسپرم را مختل کنند. اختلالات هورمونی، بیضه نزول نکرده و برخی تومورها نیز از دیگر عوامل احتمالی هستند.

داروها و درمان های پزشکی

برخی داروها می توانند تولید اسپرم را کاهش دهند. درمان های سرطان مانند شیمی درمانی و پرتودرمانی از عوامل شناخته شده هستند و برخی داروهای مورد استفاده برای بیماری های مختلف نیز ممکن است بر باروری تاثیر بگذارند.

مصرف استروئیدهای آنابولیک نیز می تواند تولید طبیعی اسپرم را سرکوب کند. نکته مهم این است که درمان جایگزینی تستوسترون نیز می تواند تولید اسپرم را کاهش دهد؛ بنابراین مردانی که قصد فرزندآوری دارند نباید تستوسترون را بدون نظر پزشک مصرف کنند.

عوامل محیطی

قرار گرفتن طولانی مدت در معرض برخی مواد شیمیایی صنعتی، آفت کش ها، حلال های آلی و فلزات سنگین مانند سرب می تواند با کاهش کیفیت یا تعداد اسپرم ارتباط داشته باشد. قرار گرفتن در معرض دوزهای بالای پرتو نیز می تواند تولید اسپرم را مختل کند.

گرمای بیش از حد نیز ممکن است به طور موقت بر تولید اسپرم تاثیر بگذارد. برخی مطالعات، استفاده مکرر از سونا و وان آب داغ را با کاهش موقت تعداد اسپرم مرتبط دانسته اند.

سبک زندگی

مصرف الکل می تواند سطح تستوسترون و تولید اسپرم را کاهش دهد. سیگار نیز با کاهش تعداد و کیفیت اسپرم ارتباط دارد. چاقی و استرس مزمن نیز ممکن است بر باروری مردان تاثیر منفی داشته باشند.

در مقابل، فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن مناسب، خواب کافی، ترک سیگار و کاهش مصرف الکل از اقداماتی هستند که می توانند به حفظ سلامت عمومی و باروری کمک کنند.

آیا تعداد پایین اسپرم قابل درمان است؟

درمان به علت اصلی بستگی دارد. برای مثال، در برخی موارد واریکوسل یا انسداد مسیر انتقال اسپرم با جراحی قابل اصلاح است. عفونت های دستگاه تناسلی ممکن است به درمان دارویی نیاز داشته باشند و در صورت وجود اختلالات هورمونی، پزشک می تواند درمان مناسب را تجویز کند.

اگر با وجود درمان علت زمینه ای، بارداری اتفاق نیفتد، روش های کمک باروری مانند تلقیح داخل رحمی، لقاح آزمایشگاهی و تزریق اسپرم به داخل تخمک نیز می توانند مورد استفاده قرار گیرند.

تشخیص تعداد پایین اسپرم نیز معمولا با آزمایش مایع منی انجام می شود. از آنجا که تعداد اسپرم می تواند در نمونه های مختلف تغییر کند، پزشک ممکن است آزمایش را بیش از یک بار تکرار کند.

اگر درباره تعداد اسپرم یا باروری نگرانی دارید، بهتر است برای بررسی علت و انتخاب روش درمان با پزشک یا متخصص اورولوژی مشورت کنید.

انتهای پیام