ایران از گذشته تا به امروز یکی از بزرگترین تولید و مصرف کنندگان عسل در جهان به حساب می آید که به خاطر تنوع اقلیم و آب و هوا، انواع عسل طبیعی با طعم، رنگ و خواص در این فلات تولید می شود. از عسل گون کوهستانی تا کنار مناطق جنوبی و گرمسیری و عسل مرکبات تولید شده در شمال کشور، این تنوع باعث شده ایران در بازارهای جهانی هم جایگاه ویژه ای داشته باشد.

اما با وجود پتانسیل بالا، موانع بسیار زیادی پیش روی صنعت عسل ایران است و آن هم تشخیص عسل طبیعی از تقلبی (صنعتی) است. متاسفانه بسیاری از مصرف کنندگان این طلای زرد توان تشخیص نمونه اصل را ندارد و همین موضوع باعث شده خیلی از افراد سودجو با تکیه بر این مسئله محصولات صنعتی و تقلبی را روانه بازار کنند. از همین رو اعتماد مشتریان داخلی و خارجی نسبت به عسل ایرانی از بین رفته است.

به همین دلیل متخصصین حوزه صنایع غذایی اخیرا تاکید زیادی بر اهمیت آزمایش های کیفی و استانداردهای آزمایشگاهی که بر طبق استانداردهای ملی و بین المللی دارند چرا که تنها با بررسی سنجه هایی مثل میزان ساکارز، HMF و پرولین می توان کیفیت و خلوص عسل را تشخیص داد و در این مقاله قصد داریم بهترین عسل های ایران را از نگاه کیفیت، اقلیم و طعم بررسی کنیم تا خریدی مطمئن تر داشته باشیم.

شاخص های بررسی کیفیت عسل طبیعی

ساکارز، HMF، پرولین و پروفایل گرده گل

برای تشخیص کیفیت عسل طبیعی تنها رنگ و ظاهر کافی نیست و باید شاخص های آزمایشگاهی مهم بررسی شود به طور مثال ساکارز عسل طبیعی باید زیر 5 درصد باشد (طبق استانداردهای ملی و بین المللی) تا از کیفیت و خلوص آن محصول اطمینان حاصل کنید.

• HMF (هیدروکسی متیل فورفورال) ماده ای است که بعد از حرارت دادن طولانی عسل به وجود می آید و HMF بالا نشان دهنده کهنگی و حرارت دادن عسل است.
• پرولین اسیدآمینه موجود در عسل است که نشان دهنده خلوص محصول، اگر پرولین عسل کم باشد نشان دهنده رقیق یا کم کیفیت بودن عسل است.
• پروفایل گرده گل هم نشان دهنده منبع گیاهی عسل بوده و بررسی این شاخص می تواند گیاهی که محصول از آن بدست آمده را مشخص می کند.

بررسی این شاخص های آزمایشگاهی می تواند تعیین کننده برای تشخیص طبیعی و اصل بودن عسل باشد و به خصوص در موضوع صادرات هم از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

طبع و خاصیت های عسل در طب سنتی و تحقیقات علمی

در طب سنتی گیاهان بر اساس طبع دسته بندی می شود و انتخاب عسل مناسب بر اساس مزاج افراد است به طور مثال عسل گون طبعی گرم داشته و تقویت کننده بدن است در حالی که عسل کنار طبیعی، طبعی خنک دارد و آرامبخش است.

اما نتایج مطالعات علمی نشان داده که ترکیبات موجود در عسل مثل آنتی اکسیدان ها، مواد معدنی و آنزیم های طبیعی نقش مهم و اساسی در تقویت سیستم ایمنی، بهبود سیستم گوارش و ترمیم زخم ها دارد و بررسی رویکرد این دو دیدگاه طب سنتی و مدرن می تواند دستورالعملی کامل برای انتخاب عسل مناسب باشد.

لیست بهترین عسل های ایران بر اساس طعم، اقلیم و کاربرد

تنوع اقلیمی و گیاهی فلات ایران باعث شده هر نقطه از کشور، عسل منحصر به فرد خود را دارد و در این بخش قصد داریم به معرفی 5 عسل از بهترین نمونه های موجود در بازار اشاره کنیم.

عسل کنار طبیعی (مناطق جنوبی کشور)

عسل کنار یا سدر یکی از بهترین عسل های ایران است که بیشتر در مناطق گرمسیری و جنوبی کشور مثل بوشهر، خوزستان، هرمزگان و استان فارس تولید می شود. این محصول فوق العاده رنگ کهربایی داشته و طعمی ملایم دارد. نتایج مطالعات علمی نشان داده که عسل سدر حاوی مقادیر زیادی آنتی اکسیدان های طبیعی است که می تواند در بهبود کم خونی و افزایش توان جسمی دارد و به همین دلیل در کشورهای حاشیه خلیج فارس محبوبیت زیادی دارد.

عسل گون کوهستانی

عسل گون بیشتر در کوهستان های غرب، شمالغربی و مرکز ایران تولید می شود. این محصول عطر و طعم گیاهی و خاص دارد و دارای خواص ضد التهابی و آرامبخشی است و در داخل کشور طرفداران زیادی دارد و آن را با نام گزانگبین نیز می شناسند. عسل گون طبیعی یکی از پر فروش ترین انواع عسل طبیعی است و ترکیبات پلی فنولی این عسل موجب تقویت سیستم ایمنی و بهبود سلامت قلب می شود.

عسل اقاقیا

عسل اقاقیا به دلیل داشتن طعم سبک و رنگ روشن در بازارهای جهانی پرطرفدار است و این محصول در ایران بسیار کمیاب است و بیشتر صادر می شود. عسل اقاقیا به دلیل میزان فروکتوز بالا نسبت به سایر انواع عسل دیرتر شکرک می زند و ماندگاری بالایی داشته و در رژیم های غذایی سالم جایگاه ویژه ای دارد.

عسل آویشن

عسل آویشن طبیعی از دامنه های کوهستانی کوه های البرز و زاگرس به دست می آید و عطر و طعم تند و قوی این محصول باعث شده این عسل به عنوان یکی از بهترین عسل های درمانی شناخته می شود. نتایج مطالعات علمی نشان داده این عسل به دلیل داشتن خواص ضد باکتریایی بسیار قوی در درمان سرفه و عفونت های تنفسی موثر باشد و در طب سنتی و ایرانی هم برای تقویت معده، سیستم گوارشی و بهبود دردهای قاعدگی تجویز می شود.

عسل مرکبات

عسل مرکبات اکثرا در بخش شمالی و جنوبی ایران به خصوص در استان های مازندران، فارس و گیلان تولید می شود. عسل مرکبات طعمی شیرین و عطری ملایم دارد و به دلیل قیمت مناسب طرفداران بسیار زیادی دارد. ویتامین C و ترکیبات آنتی اکسیدانی موجود در عسل مرکبات می تواند موجب تقویت سیستم ایمنی به خصوص برای کودکان می شود.

تشخیص عسل طبیعی و اصل

یکی از بزرگترین چالش های پیش رو مشتریان، تشخیص عسل طبیعی از تقلبی است و بسیاری از افراد تصور می کنند با آزمایش هایی مثل حرارت دادن با کبریت، ریختن عسل در آب یا تست خاصیت کشسانی عسل می توانند از اصل بودن عسل مطمئن شوند در حالی که هیچکدام از این تست ها  روش معتبری برای سنجش اصل بودن این عسل است.

عسل های تقلبی و مصنوعی با ترکیب شکر، شیره گلوکز و افزودنی ها ساخته می شود و شباهت ظاهری بسیار زیادی به محصولات اصلی دارد اما از لحاظ ارزش غذایی بی ارزش و فاقد ترکیبات مفید مثل آنزیم ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان های طبیعی است. مصرف عسل های تقلبی علاوه بر اینکه سودی ندارد می تواند موجب بروز مشکلات گوارشی و افزایش قند خون شود.

اهمیت برگه آزمایشگاهی و خرید از برندهای تخصصی

یکی از بهترین روش های اطمینان از کیفیت و خلوص عسل، بررسی برگه اصالت و آزمایشگاهی معتبر و تحت نظر سازمان غذا و دارو است که در این برگه اصالت باید شاخص هایی مثل ساکارز، HMF، پرولین و پروفایل گرده گل مورد بررسی قرار گرفته است. عسل را از برندهایی معتبر و تخصصی خرید عسل هاچ لند که تاییدیه آزمایشگاهی دارند خریداری کنید.

فرآورده های ارزشمند زنبور عسل

زمانی درباره زنبور عسل صحبت می کنیم تنها چیزی که به ذهنمان می رسد عسل طبیعی است اما این موجود شگفت انگیز محصولات فوق العاده دیگری مثل ژل رویال، گرده گل و بره موم نیز تولید می کنند که ارزش غذایی و خواص دارویی و درمانی بسیار زیادی دارند.

ژل رویال یا شاه انگبین یکی از ارزشمندترین محصولات زنبور عسل است که توسط غدد دهانی زنبورهای کارگر تولید شده و غذای انحصاری ملکه است که به دلیل داشتن ترکیباتی مفید مثل ویتامین های گروه B، پروتئین و ترکیبات آنتی اکسیدانی است که می تواند سطح انرژی شما را به شدت افزایش دهد و برای باروری هم بسیار مفید است و به این محصول ارزشمند اکسیر جوانی هم گفته می شود.

بره موم یکی از ترکیبات بسیار مفید تولید شده توسط زنبورهای عسل است. این ماده با داشتن خواص ضد باکتریایی و ضد ویروسی می تواند به شدت موجب تقویت سیستم ایمنی شود. در طب سنتی از این ماده معجزه آسا برای درمان زخم ها و مشکلات تنفسی استفاده می شده است و به شدت برای فصول سرد سال مناسب است.

گرده گل هم یکی از ابرغذاها یا سوپرفودهای طبیعی است که سرشار از آمینواسیدها و پروتئین ها است که ورزشکاران می توانند از آن به عنوان یک مکمل طبیعی برای افزایش انرژی، استقامت و کاهش خستگی است که در طب سنتی هم گرده گل برای برای سلامت پوست و مو تجویز می کنند.

جمع بندی

عسل طبیعی ایرانی به دلیل تنوع گیاهی و اقلیمی یکی از شناخته شده ترین محصولات طبیعی در جهان است که هر کدام خواص دارویی و درمانی متفاوتی دارند و علاوه بر این زنبورها محصولات دیگری مثل ژل رویال، بره موم و گرده گل نیز تولید می کنند که هر کدام از آن ها ارزش غذایی بالایی دارند و می توانند سبک زندگی و غذایی شما را تغییر دهند.

اما برای بهره بردن از تمام خواص عسل و سایر محصولات زنبور عسل باید محصولی اصل را از برندهای معتبر تهیه و خریداری کنید، امیدواریم از مطالعه این مقاله لذت برده باشید.