تغییرات دستخط میتواند نشانه افت عملکرد مغز باشد
پژوهشگران دانشگاه اوورا پرتغال اعلام کردند که تغییرات در دستخط سالمندان میتواند نشانهای اولیه از افت شناختی و مشکلات مغزی مرتبط با افزایش سن باشد.
به گزارش سرویس سلامت و پزشکی بازتاب امروز، این پژوهش نشان میدهد که برخی ویژگیهای حرکتی هنگام نوشتن، اطلاعات مهمی درباره عملکرد مغز در اختیار پزشکان قرار میدهد.
محققان در این مطالعه توضیح دادند که فرایند نوشتن فقط به حرکت دست محدود نمیشود و بخشهای مختلف مغز در آن نقش دارند. حافظه کاری، پردازش زبان، هماهنگی حرکتی و کنترل اجرایی مغز همزمان در زمان نوشتن فعال میشوند، به همین دلیل هرگونه اختلال در عملکرد شناختی میتواند روی سرعت، هماهنگی و سازماندهی حرکات دستخط اثر بگذارد.
دکتر آنا ریتا ماتیاس، استاد دانشگاه اوورا و نویسنده ارشد این پژوهش بیان کرد که نوشتن میتواند پنجرهای برای بررسی سلامت مغز باشد. به گفته وی، افراد سالمندی که دچار اختلال شناختی هستند، الگوهای متفاوتی در زمانبندی حرکات قلم و شیوه سازماندهی دستخط خود نشان میدهند.
پژوهشگران برای انجام این تحقیق، ۵۸ سالمند بین ۶۲ تا ۹۲ سال را بررسی کردند. این افراد در مراکز نگهداری سالمندان زندگی میکردند. در میان آنها، ۳۸ نفر سابقه افت شناختی در پرونده پزشکی خود داشتند.
تیم تحقیقاتی از قلم دیجیتال و تبلت برای ثبت دقیق حرکات نوشتاری استفاده کرد. شرکتکنندگان ابتدا باید طی ۲۰ ثانیه، ۱۰ خط افقی رسم میکردند و سپس در همان زمان، چند نقطه روی صفحه قرار میدادند. پس از آن نیز تمرینهای رونویسی و دیکته انجام شد تا سرعت و الگوی نوشتن آنها ثبت شود.
نتایج نشان داد که تمرینهای ساده مانند رسم خط و نقطه، شاخص دقیقی برای تشخیص افت شناختی نیستند. تمرین رونویسی نیز فقط تفاوتهای محدودی را میان افراد سالم و افراد دارای اختلال شناختی نشان داد.
اما تمرین دیکته نتایج متفاوتی داشت. پژوهشگران اعلام کردند که این تمرین به مغز فشار بیشتری وارد میکند، چرا که فرد باید همزمان به جمله گوش دهد، آن را پردازش کند، کلمات را به نوشتار تبدیل نماید و حرکات دست را هماهنگ نگه دارد.
در تمرین دیکته کوتاه، زمان شروع نوشتن و تعداد حرکات قلم در افراد دارای اختلال شناختی با سایر شرکتکنندگان تفاوت داشت. زمانی که جملهها پیچیدهتر شدند، تفاوتهای بیشتری نیز ظاهر شد. اندازه عمودی دستخط، مدت زمان نوشتن و زمان شروع حرکت قلم از جمله شاخصهایی بودند که تغییر کردند.
دکتر ماتیاس عنوان کرد که کاهش تواناییهای شناختی باعث میشود نوشتن آهستهتر، پراکندهتر و کمهماهنگتر شود. او توضیح داد که برخی ویژگیهای دیگر دستخط ممکن است در مراحل اولیه بیماری بدون تغییر باقی بمانند و به همین دلیل شاخصهای حساسی برای تشخیص زودهنگام محسوب نمیشوند.
پژوهشگران باور دارند که روش بررسی تغییرات دستخط میتواند در آینده به توسعه ابزارهای ساده و کمهزینه برای پایش سلامت مغز کمک کند. آنها بیان کردند که پزشکان شاید بتوانند تنها با بررسی الگوهای نوشتاری، نشانههای اولیه بیماریهای شناختی را شناسایی کنند.
تیم تحقیقاتی تأکید کرد که این پژوهش محدودیتهایی نیز دارد. تعداد شرکتکنندگان محدود بود و عواملی مانند مصرف داروها یا مشکلات حرکتی دیگر در نتایج بررسی نشد. با وجود این، پژوهشگران اعلام کردند که هدف نهایی آنها توسعه ابزاری سریع، ارزان و قابل استفاده در مراکز درمانی روزمره است تا تشخیص افت شناختی در مراحل اولیه آسانتر شود.
