رکود شدید در بازار لوازم خانگی؛ ویترین ها پر، جیب مردم خالی / مردم نمی خرند، فقط تعمیر می کنند + جدول قیمت
به گزارش خبرنگار اقتصادی بازتاب امروز، تا همین چند سال پیش دغدغه اصلی بازار لوازم خانگی کمبود کالا و مشکلات عرضه بود؛ به طوری که تا چند سال پیش دغدغه اصلی بازار لوازم خانگی بود. اما امروز شرایط به کلی تغییر کرده است. تولیدکنندگان محلی هنوز اکثر نیازهای بازار را تامین می کنند و ویترین فروشگاه ها خالی نیست، اما مشتریان توان خرید ندارند.
گزارش راهبردی مشاور معاونت اقتصادی و برنامه ریزی اتاق بازرگانی ایران نشان می دهد که افزایش نرخ ارز و رشد قیمت مواد اولیه، هزینه های انرژی، حمل و نقل و مالی منجر به افزایش چشمگیر قیمت تمام شده تولید شده است. در نتیجه تولیدکنندگان با فشار کمبود سرمایه در گردش برای حفظ تولید مواجه شدند و مصرف کنندگان دیگر قدرت خرید نداشتند.
در چنین شرایطی بسیاری از خانواده ها خرید لوازم خانگی یا سایر لوازم خانگی را که در اولویت سبد خانوار نیستند به تعویق انداخته اند. مردم تعمیر لوازم قدیمی را به خرید وسایل نو ترجیح می دهند و بخشی از تقاضا به بازار کالاهای مستعمل منحرف شده است. این امر باعث شد تا با وجود وفور کالا، بازار وارد رکود عمیقی شود.
آمار رسمی؛ نرخ تورم لوازم خانگی از 111 درصد گذشت
آمارهای منتشر شده توسط مرکز آمار ایران نیز تصویری مشابه از این شرایط ارائه می دهد. بر اساس این گزارش، گروه مبلمان، لوازم خانگی و نگهداری معمول آنها یکی از بالاترین نرخهای تورم را در میان گروههای کالایی در خرداد 1405 به ثبت رساند.
بر اساس این آمار تورم نقطه به نقطه این گروه به 111.1 درصد رسید. این بدان معناست که خانوارها به طور میانگین بیش از دو برابر نسبت به خرداد سال گذشته برای خرید لوازم خانگی پرداخت می کنند.
تورم ماهانه این گروه 9.7 درصد بوده که بسیار بیشتر از تورم ماهانه کل کشور (5.9 درصد) است.
این ارقام نشان می دهد که رشد قیمت لوازم خانگی با سرعت بیشتری نسبت به میانگین اقتصاد ادامه دارد و این موضوع یکی از مهم ترین دلایل کاهش قدرت خرید و کاهش معاملات بازار به شمار می رود.
جدول قیمت لوازم خانگی امروز (8 تیر 1405)
بررسی آخرین قیمت های بازار نشان می دهد که شکاف قیمت کالاها و قدرت خرید خانوارها بیش از گذشته افزایش یافته است.
| کالا | قیمت |
|---|---|
| یخچال ساید بای ساید سامسونگ RF71 | 447 میلیون و 700 هزار تومان |
| یخچال ساید بای ساید سامسونگ RS80 | 382 میلیون و 590 هزار تومان |
| یخچال ساید بای ساید ال جی GR-X24 | 340 میلیون تومان |
| دو عدد یخچال ال جی | 307 میلیون تومان |
| ساید اسنو S8-3320 | 220 میلیون تومان |
| سمت دو SXi2021 | 217 میلیون تومان |
| ماشین لباسشویی ال جی 9 کیلویی | 106 میلیون و 900 هزار تومان |
| ماشین ظرفشویی ال جی | 103 میلیون تومان |
| ماشین لباسشویی پاکشوما 9 کیلویی | 78 میلیون و 945 هزار تومان |
| ماشین ظرفشویی خود را تمیز کنید | 78 میلیون و 726 هزار تومان |
| کولر گازی هایسنس 30 هزار | 87 میلیون تومان |
| جاروبرقی بوش BGL8PRO5IR | 24 میلیون و 269 هزار تومان |
| اسپرسوساز دلونگی EC685 | 22 میلیون تومان |
| سرخ کن فیلیپس HD9270 | 13 میلیون و 800 هزار تومان |
| یکی از هواداران پارس خزر شبا | 7 میلیون و 300 هزار تومان |
چرا بازار به این وضعیت رسید؟
بررسی گزارش اتاق بازرگانی نشان می دهد که پنج عامل عمده بازار لوازم خانگی را وارد چرخه رکود تورمی کرد:
کاهش شدید قدرت خرید خانواده ها
افزایش هزینه های تولید، مواد اولیه و انرژی
کاهش فروش اقساطی
کمبود سرمایه در گردش برای تولیدکنندگان و اتحادیه ها
افزایش شکاف بین درآمد مردم و قیمت کالاها
در نتیجه فروشندگان با کاهش نقدینگی و فروش کمتر مواجه می شوند و بسیاری از تولیدکنندگان نیز برای حفظ تولید با مشکلات مالی مواجه هستند.
وقتی مردم به جای خرید تعمیر می کنند
یکی از مهمترین نشانه های رکود در بازار لوازم خانگی تغییر رفتار مصرف کننده است. خانواده هایی که از چند سال پیش به فکر خرید یک محصول جدید در صورت خرابی لوازم خانگی بودند، امروزه ترجیح می دهند همان وسیله را تعمیر کنند یا به بازار فروش بروند.
کارشناسان معتقدند که این تغییر رفتار به معنای از دست دادن تقاضا نیست. در واقع به دلیل فشارهای اقتصادی، تقاضا از بازار رسمی خارج و به بازارهای جایگزین منتقل شد.
راهکارهایی برای خروج از رکود
اتاق اصناف ایران برای بازگرداندن رونق به بازار راهکارهایی ارائه کرد که مهمترین آنها عبارتند از:
احیای فروش اقساطی و فروش معوق
افزایش سرمایه در گردش تولیدکنندگان
توسعه سیستم اعتبارسنجی خریدار
همکاری بیشتر شبکه بانکی با تولیدکنندگان و فروشندگان
حمایت از داخلی سازی بخش های استراتژیک
کاهش نااطمینانی اقتصادی و ایجاد ثبات در بازار
لازم به ذکر است که آمار رسمی مرکز آمار ایران و گزارش اتاق اصناف تصویر روشنی از وضعیت بازار لوازم خانگی ارائه می دهد. بازاری که مشکل اصلی آن کمبود کالا نیست، بلکه کاهش قدرت خرید مردم است. وقتی تورم نقطه به نقطه لوازم خانگی از 111 درصد فراتر می رود، طبیعی است که بسیاری از خانواده ها خرید را به تعویق بیندازند یا به بازار کالاهای تعمیری و مستعمل روی بیاورند.
اگرچه تولید ادامه دارد، اما تا زمانی که هزینه های تولید کاهش نیابد، ابزارهای خرید اعتباری احیا نشود و قدرت خرید خانوارها احیا نشود، بازار لوازم خانگی در چرخه تورم راکد باقی خواهد ماند. چرخه ای که در آن محصول تولید می شود در ویترین فروشگاه ها قرار می گیرد، اما به ندرت به خانه های مصرف کنندگان می رسد.
