وضعیت عجیب این روزهای بازار تلفن همراه در ایران

اظهارات رئیس اتحادیه صوت، تصویر و تلفن همراه مبنی بر کاهش 50 درصدی خرید تلفن همراه نسبت به سال قبل با واکنش های بسیاری در شبکه های اجتماعی مواجه شد.

به گزارش فرارو، محمد رمضان در گفت‌وگوی مطبوعاتی مدعی شد واردات گوشی‌های همراه در این مدت به نصف کاهش یافته و مردم به جای خرید گوشی‌های نو، تمایل بیشتری به تعمیر موبایل دارند. برخی از کاربران شبکه های اجتماعی می گویند افزایش قیمت دلار خرید گوشی تلفن همراه را کالایی لوکس جلوه داده است و گروهی دیگر معتقدند این سخنان بیشتر برای فشار بر دولت و کاهش عوارض گمرکی است. نظر شما چیست؟

کاهش 50 درصدی بازار تلفن همراه ایران; مقایسه ادعاهای صنفی با آمار رسمی

هیچ آمار رسمی در مورد تعداد افرادی که گوشی تلفن همراه را «خریدند» وجود ندارد. وزارت حریم خصوصی و سایر نهادهای رسمی شاخصی برای مقایسه فروش تلفن همراه ندارند. بنابراین، آنچه اتحادیه ها می گویند بیشتر بر اساس گزارش های اتحادیه کارگری، تجربه فروشنده و مشاهدات بازار است. این مشاهدات ممکن است معتبر باشند، اما لزوماً معادل “آمار خاص” نیستند.

در مورد واردات گوشی موضوع فرق می کند. بر اساس گزارش های رسمی گمرک، واردات تجاری گوشی تلفن همراه در سال 1404 هجری شمسی نسبت به سال قبل از آن 50 درصد کاهش داشته است. میانگین کاهش در دوره های مختلف بین 20 تا 30 درصد گزارش شده است. این عدد به این دلیل مهم است که نشان می دهد بازار دچار رکود شده است، اما هنوز تا مرحله سقوط آزاد فاصله دارد.

موضوع زمانی جالب می شود که متوجه می شویم زمانی که واردات رسمی بین 20 تا 30 درصد کاهش یافت، یکی از مسئولان اتحادیه نیز از کاهش 50 درصدی فروش تلفن همراه خبر داد. یعنی روش واردات گوشی نیز تغییر کرده است. حتما می دانید که برخی از گوشی های موجود در بازار توسط مسافرانی وارد کشور شده اند که آنها را با پاسپورت شخصی خود ثبت کرده اند.

مسافران سیار وارد کنید. سهم ثبت مسافر در تغییر آمار واردات رسمی

مسائلی مانند تفاوت زیاد قیمت گوشی ایران با کشورهای منطقه، محدودیت های دوره ای برای واردات رسمی و کاهش قدرت خرید مردم، بسیاری از خریداران را به سمت گوشی های ارزان قیمت و میان رده که معمولا از مسیرهای رفت و آمد وارد کشور می کنند، سوق می دهد.

برخی گزارش ها نیز حاکی از آن است که در ماه های خاصی میزان ضبط تلفن های مسافری بیش از 150 درصد افزایش داشته است. این ارقام نشان می دهد که بخشی از واردات تجاری از بین رفته و مسیرهای غیرتجاری جایگزین آن شده است. در نتیجه شاهد تغییر آمار رسمی هستیم.

Samsung Galaxy S26 2 سامسونگ و شیائومی سهم قابل توجهی از بازار ایران را در اختیار دارند و مدل های میان رده بیشترین فروش را به خود اختصاص داده اند.

چرا تعمیر گوشی به صرفه تر از خرید آن است؟ تاثیر افزایش قیمت دلار و بی ثباتی ارز

در بخشی دیگر از ادعای این مقام صنفی از «مردم به جای خرید به تعمیر گرایش دارند» و در نگاه اول با تحولات اجتماعی و اقتصادی سال های اخیر همخوانی دارد. قیمت های بالا در بازار تلفن همراه را نمی توان انکار کرد. خرید یک گوشی ارزان قیمت بین 10 تا 20 میلیون تومان است در حالی که قیمت اکثر گوشی های سایز متوسط ​​در محدوده بیش از 20 میلیون تومان قرار دارد. این مشکل بسیاری از خانواده ها را به سمت تعمیر سوق می دهد.

علاوه بر افزایش قیمت، شاهد بی ثباتی نرخ ارز نیز هستیم. هر موج افزایش قیمت دلار، قیمت گوشی های موبایل را بالا می برد و باعث می شود مردم خرید گوشی جدید را مدتی به تعویق بیندازند. از طرفی متوجه می شوند که با تعویض باتری، شارژر یا صفحه نمایش گوشی قدیمی آنها حداقل یکی دو سال دیگر قابل استفاده است. بنابراین به جای خرید یک گوشی جدید، تعمیر را انتخاب می کنند.

بازار تلفن همراه در بحران یا رکود است. پرفروش ترین گوشی های میان رده در ایران

بازار تلفن همراه روزهای آرامی را تجربه نمی کند، اما صحبت از یک “بحران” اغراق آمیز به نظر می رسد. اگر بخواهیم صادق باشیم باید بگوییم در کنار رکود، نشانه هایی از حیات و فعالیت بازار را نیز می توان مشاهده کرد. شاید فروشندگان از کاهش مشتریان گلایه داشته باشند و آمار گمرک حکایت از کاهش واردات رسمی دارد، اما بازار همچنان مملو از گوشی های میان رده و ارزان قیمت است و خرید و فروش همچنان ادامه دارد.

تلفن همراه یک محصول بسیار ضروری در زندگی امروزی است. حتی اگر مردم خرید یک گوشی گران قیمت را به تعویق بیندازند، در نهایت مجبور خواهند شد به دنبال جایگزین یا تعمیر گوشی فعلی خود باشند. بنابراین برخلاف کالاهای لوکس، بازار تلفن همراه کمتر در معرض رکود کامل قرار دارد.

در همین حال، برندهایی مانند سامسونگ و شیائومی همچنان بخش مهمی از بازار ایران را به خود اختصاص می‌دهند و مدل‌های متوسط ​​و بودجه آن‌ها بیشترین فروش را داشته‌اند. این فرآیند به بازار اجازه ورود به فاز بحرانی را نمی دهد.

از طرفی بازار تعمیرات موبایل نیز رشد کرده و تخصصی شده است. قطعات یدکی اصلی، غیر اصل و حتی کارکرده در بازار به وفور یافت می شود و تعمیرکاران ماهرتر شده اند. همه این عوامل باعث می شود تعمیرات به گزینه ای جدی و مقرون به صرفه برای افراد تبدیل شود.

پشت صحنه اظهارات اتحادیه مبنی بر کاهش فروش تلفن همراه

وقتی یک مقام تجاری از کاهش شدید فروش یا واردات صحبت می کند، ادعاهای او معمولاً بر اساس مشاهدات میدانی است. از آنجایی که فروشندگان کاهش مشتری را به عنوان یک تهدید می بینند، گاهی اوقات درصدهایی را بیان می کنند که لزوما با آمارهای رسمی مطابقت ندارد. بلکه ممکن است چنین اظهاراتی با هدف انتقاد از سیاست های دولت، تعرفه ها و یا محدودیت های واردات صورت گیرد.

به همین دلیل لازم است تمام قطعات پازل را کنار هم قرار دهیم تا بتوانیم واقعیت را به درستی درک کنیم. آمارهای رسمی، گزارش های صنعت، حجم واردات مسافر و رفتار مشتری در کنار هم به ایجاد تصویری واقعی از بازار تلفن همراه کمک می کنند.