کپسول رادیویی خوراکی SAFARI راهکاری تازه برای پایش مصرف دارو

پژوهشگران مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) از توسعه یک کپسول رادیویی خوراکی به نام SAFARI برای پایش مصرف دارو خبر داده‌اند.

به گزارش سرویس سلامت بازتاب امروز، این فناوری جدید با هدف کاهش پیامدهای گسترده «عدم پایبندی به مصرف دارو» طراحی شده است؛ مشکلی که سالانه میلیاردها دلار هزینه به نظام سلامت تحمیل می‌کند. بر اساس آمارهای رسمی در ایالات متحده، حدود نیمی از نسخه‌های تجویزی به‌ درستی مصرف نمی‌شوند. بخشی از این مشکل به هزینه‌های بالای درمان و ناتوانی مالی بیماران بازمی‌گردد، اما در میان افرادی که به دارو دسترسی دارند، فراموشی یکی از دلایل اصلی مصرف‌ نکردن یا ناقص‌ مصرف‌ کردن داروها به حساب می‌آید؛ موضوعی که به‌ویژه در بیماران مبتلا به اختلالات شناختی و روان‌پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

راهکار MIT، کپسول SAFARI است که درون آن یک شناسه بسیار کوچک فرکانس رادیویی (RFID) قرار دارد. این کپسول پس از بلعیده‌ شدن برای مدتی در دستگاه گوارش باقی می‌ماند و هنگام شروع حل‌ شدن، سیگنال رادیویی ضعیفی ارسال می‌کند. این سیگنال به یک گیرنده خارجی می‌رسد و تأیید می‌کند که دارو واقعاً مصرف شده است. سپس اجزای کپسول به‌ طور کامل در بدن جذب می‌شوند یا بدون آسیب دفع می‌گردند.

به گفته پژوهشگران، کپسول رادیویی خوراکی SAFARI از موادی ساخته شده است که برای بدن انسان ایمن و زیست‌جذب‌پذیر هستند. برخلاف نمونه‌های پیشین کپسول‌های RFID که امکان تجزیه در دستگاه گوارش را نداشتند، طراحی جدید به‌گونه‌ای انجام شده است که هیچ تجمع بلندمدتی از مواد خارجی در بدن ایجاد نشود. آنتن این کپسول از ترکیباتی ساخته شده که بدن قادر به هضم آنها است.

عملکرد کپسول بر پایه یک سازوکار ساده اما هوشمندانه است. لایه بیرونی ژلاتینی آن در ابتدا مانند یک قفس فاراده عمل می‌کند و مانع ارسال امواج رادیویی می‌شود، اما پس از ورود به دستگاه گوارش و آغاز تجزیه، این مانع از بین می‌رود و هم‌زمان با آزاد شدن دارو، سیگنال رادیویی نیز ارسال می‌شود. آزمایش‌ها نشان داده‌اند که این سیگنال می‌تواند تا فاصله قابل‌ توجهی دریافت شود و اطلاعات لازم را در اختیار سیستم پایش قرار دهد.

پژوهشگران بیان کردند که این فناوری به‌ویژه برای بیمارانی با عفونت‌های مزمن، بیماران پیوند عضو و افرادی که نیازمند مصرف طولانی‌مدت داروهای حیاتی هستند، کاربرد زیادی دارد. در چنین مواردی، قطع یا فراموشی مصرف دارو می‌تواند عواقب جدی و حتی مرگبار داشته باشد.

در صورت تکمیل مراحل آزمایش انسانی، کپسول رادیویی خوراکی SAFARI می‌تواند با دستگاه‌های پوشیدنی پزشکی در ارتباط باشد و اطلاعات مصرف دارو را به‌ صورت خودکار در اختیار تیم درمانی قرار دهد. به این ترتیب، پزشکان می‌توانند بدون اتکا به گزارش‌های شفاهی بیماران از وضعیت واقعی مصرف دارو آگاه شوند.

این نوآوری در ادامه موجی از پیشرفت‌ها در حوزه کوچک‌سازی ابزارهای پزشکی ارائه شده است و نشان می‌دهد آینده مراقبت‌های سلامت، بیش از گذشته به سمت فناوری‌های هوشمند، نامحسوس و مبتنی بر پایش دقیق حرکت می‌کند.