یک بام و دو هوای مناطق آزاد! | بازتاب امروز

حمید نجف روزنامه نگار در یادداشتی با عنوان «یک بام و دو هوای مناطق آزاد!» که در اختیار بازتاب امروز قرار داده، نوشت:

سال‌هاست برای توجیه ایجاد و توسعه مناطق آزاد گفته می‌شود که کاهش محدودیت‌ها، تسهیل تجارت، جذب سرمایه‌گذاری و ارتباط با اقتصاد جهانی می‌تواند به رونق تولید و اشتغال منجر شود. سؤال ساده اما جدی این است: اگر این سیاست‌ها واقعا موجب رونق اقتصادی هستند، چرا فقط چند نقطه محدود باید از آنها برخوردار باشند؟ چرا کل کشور از همین نسخه استفاده نکند؟

این همان یک بام و دو هوای سیاست‌گذاری اقتصادی است؛ از یک سو برای مناطق آزاد، آزادی تجارت، کاهش محدودیت‌ها، تسهیل سرمایه‌گذاری و ارتباط با اقتصاد جهانی را مزیت می‌دانیم و از سوی دیگر، بخش بزرگی از اقتصاد کشور را با انبوهی از مقررات، مجوزها، محدودیت‌ها و موانع اداری اداره می‌کنیم. اگر رقابت و آزادی اقتصادی خوب است، برای همه خوب است؛ نه فقط برای چند نقطه جغرافیایی.

البته منطقه آزاد به‌خودی‌خود معجزه نمی‌کند. آنچه اقتصاد را به حرکت درمی‌آورد، ثبات مقررات، امنیت سرمایه‌گذاری، رقابت واقعی، دسترسی به بازار، زیرساخت و کاهش موانع زائد است. بنابراین مسئله اصلی، نام‌گذاری چند منطقه به‌عنوان «آزاد» نیست؛ مسئله این است که چرا همین اصول را در سراسر اقتصاد اجرا نمی‌کنیم؟

از سوی دیگر، نمی‌توان از کنار یک واقعیت مهم هم گذشت؛ هرجا امتیاز، معافیت و تسهیلات ویژه وجود داشته باشد اما شفافیت و نظارت متناسب با آن نباشد، زمینه رانت، سوءاستفاده و فساد نیز افزایش پیدا می‌کند. تجربه برخی مناطق آزاد و گزارش‌های نظارتی درباره تخلف، قاچاق و انحراف از اهداف اولیه نشان داده است که آزادی بدون شفافیت و نظارت مؤثر، می‌تواند به جای مزیت اقتصادی، به فرصت ویژه‌خواری تبدیل شود.

بنابراین تیم اقتصادی دولت اگر واقعا به مزایای آزادسازی، رقابت و تسهیل کسب‌وکار باور دارد، باید یک پاسخ روشن داشته باشد: چرا این اصول را فقط در چند منطقه اجرا می‌کنیم و برای کل اقتصاد کشور به کار نمی‌گیریم؟ نمی‌شود برای یک بخش از اقتصاد، «آزادی» را نسخه رونق بدانیم و برای بخش دیگر، همان آزادی را محدود کنیم و بعد انتظار داشته باشیم اقتصاد ملی با چند جزیره استثنایی به حرکت درآید.

اقتصاد را با جزیره‌های آزاد نمی‌توان آزاد کرد؛ اگر آزادی اقتصادی نسخه توسعه است، چرا نسخه را برای کل اقتصاد ایران تجویز نمی‌کنید؟ این همان یک بام و دو هوایی است که تیم اقتصادی دولت باید درباره آن پاسخ روشنی داشته باشد.

انتهای پیام