تصویربرداری زیاد از زانو با اشعه ایکس برای تشخیص آرتروز می تواند آسیب زا باشد
تحقیقات جدید نشان میدهد که تصویربرداری با اشعه ایکس برای تشخیص آرتروز زانو بیش از آنکه سودمند باشد، به بیماران آسیب میزند.
به گزارش بازتاب امروز، با انجام این کار، بیماران نگرانتر میشوند و احتمال گرایش آنها به جراحیهای غیرضروری افزایش مییابد. کارشناسان تأکید میکنند که معاینه پزشکی، روشی ایمنتر و مؤثرتر برای مدیریت درد و بهبود حرکت مفاصل است.
آرتروز زانو یکی از شایعترین دلایل درد و ناتوانی طولانیمدت است. با وجود توصیههای پزشکی مبنی بر عدم استفاده از اشعه ایکس برای تشخیص این بیماری، تقریباً نیمی از بیماران در اولین مراجعه به پزشک عمومی برای آرتروز زانو به تصویربرداری فرستاده میشوند. این اقدام سالانه بیش از ۱۰۴ میلیون دلار استرالیا هزینه به سیستم سلامت تحمیل میکند.
آرتروز زانو چگونه رخ میدهد؟
آرتروز زمانی رخ میدهد که تغییرات درون مفصل باعث تلاش بیشتر بدن برای ترمیم آن شود. این روند تمام اجزای مفصل شامل استخوان، غضروف، رباطها و عضلات را تحت تأثیر قرار میدهد.
این بیماری عمدتاً در افراد مسن، افراد با اضافه وزن و کسانی که سابقه آسیبدیدگی زانو دارند، دیده میشود. نتیجه آن معمولاً درد مداوم و دشوار شدن فعالیتهای ساده روزمره مانند راه رفتن یا بالا رفتن از پلهها است.
جراحی همیشه بهترین گزینه نیست
فقط در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲، بیش از ۵۳ هزار استرالیایی تحت عمل جراحی تعویض مفصل زانو قرار گرفتند. در این کشور، هزینه خدمات بیمارستانی مرتبط با آرتروز (عمدتاً به دلیل همین جراحیها) در سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱ به ۳.۷ میلیارد دلار رسید.
با وجود این، کارشناسان هشدار میدهند که جراحی فقط باید در موارد شدید و پس از امتحان روشهای غیرجراحی در نظر گرفته شود؛ چرا که عمل جراحی خطر عوارضی مانند لخته خون یا عفونت را به همراه دارد و همه بیماران، بهبودی کامل پیدا نمیکنند.
بیشتر مبتلایان میتوانند با راهکارهای زیر آرتروز خود را مدیریت کنند:
- آموزش
- ورزش و فعالیت بدنی منظم
- کنترل وزن در صورت نیاز
- مصرف داروهای تسکین درد مانند استامینوفن یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی
رد یک باور غلط در مورد آرتروز زانو
بسیاری فکر میکنند که آرتروز فقط به دلیل ساییدگی و پارگی مفصل بهوجود میآید، اما تحقیقات نشان دادهاند که همیشه اینطور نیست. عکسهای اشعه ایکس ممکن است تغییراتی در مفصل نشان دهند، اما این تغییرات لزوماً با شدت درد یا میزان ناتوانی فرد همخوانی ندارند. بعضی افراد با آسیبهای جزئی درد زیادی دارند، در حالی که برخی دیگر با آسیبهای بیشتر، فقط علائم خفیف را تجربه میکنند.
معاینه پزشکی، راهکاری مطمئنتر از اشعه ایکس
پزشکان میگویند که آرتروز زانو بیشتر بر اساس سن (۴۵ سال به بالا) و علائم مانند درد مفصل هنگام فعالیت و سفتی کمتر از ۳۰ دقیقه در صبح تشخیص داده شود. این روش معاینه پزشکی است و نیازی به اشعه ایکس ندارد.
یافتههای پژوهش جدید
پژوهشگران در یک مطالعه جدید، ۶۱۷ نفر را مورد بررسی قرار دادند که تشخیص آرتروز خود را بر پایه اشعه ایکس دریافت کرده بودند. نتیجه این مطالعه به شرح زیر بود:
- ۳۶ درصد بیشتر احساس نیاز به جراحی تعویض مفصل داشتند.
- بیشتر نگران بدتر شدن بیماری بودند.
- تصور میکردند که ورزش برای مفصل آنها مضر است.
جالب اینجا است افرادی که فقط با معاینه پزشکی تشخیص آرتروز گرفته بودند (بدون عکسبرداری)، کمتر نگران بودند و دید مثبتتری نسبت به کنترل و مدیریت بیماری داشتند.
این یافتهها نشان میدهد که اجتناب از اشعه ایکس غیرضروری میتواند به کاهش نگرانی بیماران، جلوگیری از جراحیهای پرهزینه و غیرضروری، و کاهش قرارگیری در معرض پرتوهای پزشکی کمک کند. در نهایت، درمانهای غیرجراحی و کمتهاجمی میتوانند در کاهش درد ناشی از آرتروز و بهبود حرکت، مؤثرتر و ایمنتر باشند.
