جامعه‌شناسی پای‌کار مردم | محمدحسن علایی | بازتاب امروز

دکتر محمدحسن علایی، جامعه شناس در یادداشت ارسالی به بازتاب امروز با عنوان «جامعه‌شناسی پای‌کار مردم / جستاری در ضرورت پرهیز از مواجهات غیریّت‌ساز در رجوع به مردم » نوشت:

بخش اعظم جامعه‌شناسان کشور، و قاطبه‌ی روشنفکران ایرانی، متهم می‌شوند به دیدن بخشی از مردم و نادیده انگاشتن بخش دیگری از مردم، و از سویی دیگر اغلب اصحاب نظر و اهل رسانه‌‌‌ی فعال در عرصه‌‌ی عمومی و نهادهای دولتی، متهم به مردم‌انگاری بخش خاصی از “مردم” و عدم به رسمیت شناختن بخش دیگر مردم می‌شوند، در رجوع به آمار و ارقام هم، قسمی مصادره به مطلوب کردن داده‌ها و این نوع مواجهه‌ی غیریت‌ساز مع الاسف مشاهده می‌شود، “استیضاح روشنفکر در خیابان” و “جامعه‌شناسی عقیم” عنوان دو برنامه‌ی نسبتاً شاخص “جریان” و “شیوه” در رسانه‌ی “ملی” هست که مصداق این نوع مواجهه در این سوی داستان است، و افتادن در ورطه‌ی بی‌تفاوتی و سکوت اغلب روشنفکران و جامعه‌شناسان در جریان جنگ رمضان و عدم روایت حضور “مردم” حاضر در خیابان، مصداقی برای این نوع مواجهه در آن سوی داستان است. در اینجا از ورود به آسیب‌شناسی فعالان یک‌جانبه نگر رسانه‌های معاند عامدانه پرهیز می‌گردد، چرا که از اساس عموم مواجهات ایشان مغرضانه و سوگیرانه قلمداد می‌گردد.

اما فعالان دلسوز و متعهد در هر دوسوی ماجرای مطروحه، می‌توانند و باید در جهت حفظ انسجام ملی و در راستای ارتقای تاب‌آوری اجتماعی جامعه و پرهیز از دامن زدن به مواجهات رادیکالیزه و دوقطبیت‌ساز ذیل تعهد به سنخی از خودآگاهی تاریخی-وجودی در جهت تقویت و تحکیم امر ملی از این نوع مواجهات غیریّت‌ساز، روادارانه اجتناب کنند، جامعه‌شناسی “مردم” ضرورت به رسمیت شناختن انواع و اصناف گرایشات و سلیقه‌ها را زیر چتر وحدت ملی اقتضا می‌کند، فلذا نگارنده ضمن تذکار پیامدهای خطیر این نوع مواجهات پرهزینه، از طرفین این نوع مواجهه، خواهان دعوت به بازنگری در راهبردهای اصولی خویش جهت حمایت حقیقی از مردم و جامعه به معنای وسیع کلمه می‌باشد‌.

نیل به وحدت کلمه با مصادره‌ی مردم منافات جدی دارد‌. فلذا التزام به منافع ملی ایجاب می‌کند تا جریانات و گفتمان‌هایی که خود را نماینده‌ی مردم یا صدای بخشی از مردم معرفی می‌نمایند از مواجهات غیریّت‌ساز در رجوع به “مردم” جداً بپرهیزند، بنابراین هیچ یک از گرایشات را نباید نفی، تخطئه و تخریب کرد؛ آنچه ضرورت دارد خودآگاهی جریانات اولا به شرایط خطیر کشور و تعهد ایشان به منافع ملی و ثانیا درک نواقص و اشکالات کارنامه خویش و همت برای رفع آن هست که بایستی مطمح نظر عناصر فکور هر نحله و جناحی قرار گیرد. “مردم” یعنی تکثر سلایق، زیر چتر وحدت ملی!

نگارنده در مقام یک جامعه‌شناس، طی جستاری به تبیین جامعه‌شناختی تداوم حضور مردم در خیابان‌ در طول جنگ تحمیلی سوم پرداخته است و همکاران خویش را به ضرورت تبیین این حضور فراخوانده‌است که پیشتر در خبرگزاری مهر به تاریخ ۱۴۰۵/۲/۱۶ منتشر گردیده است، فلذا اطلاق “عقیم” به کلیت جامعه‌شناسی ایرانی مثال نقض‌های فراوانی دارد که نمی‌توان برخورد یک‌کاسه‌ساز با آن داشت جامعه‌شناسی پای‌کار ایران است و ایران را نمی‌توان و نباید از مردم ایران جدا پنداشت فلذا ایران با همه‌ی تکثرات آحاد مردم، دغدغه جامعه‌شناسی زاینده و پای‌کار بوده و هست.

انتهای پیام