جنگ در پوشش‌های پایه بیمه قرار ندارد/ مردم در شرایط جنگ کدام اموال را می‌توانند بیمه کنند؟ | بازتاب امروز

سیدمحمد ناصر مبرقعی، معاون سندیکای بیمه‌گران ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا درباره نقش صنعت بیمه در پوشش ریسک‌ها و خسارت‌های ناشی از جنگ و ظرفیت اقتصادی صنعت بیمه کشور برای ارائه پوشش‌های مورد نیاز، اظهار داشت: صنعت بیمه ایران طی یک سال گذشته، در مواجهه با شرایط جدید و نیازهای ایجادشده در حوزه بیمه جنگ، با سرعت و انعطاف‌پذیری قابل توجهی خود را با شرایط روز تطبیق داده است و در کنار مردم و بخش‌های مختلف اقتصادی کشور قرار داشته و در شرایط بحرانی نیز تلاش می‌کند متناسب با نیازهای جامعه، راهکارهای بیمه‌ای قابل اتکا و عملیاتی ارائه کند.

وی ادامه داد: پوشش ریسک‌های مرتبط با جنگ حوزه‌ای تخصصی و دارای ابعاد مختلف است و بیمه‌های اموال، مسئولیت، زندگی و حوادث، هر یک می‌توانند با توجه به نوع ریسک و شرایط قرارداد، نقش متفاوتی در حمایت از بیمه‌گذاران ایفا کنند. در میان این پوشش‌ها، موضوعاتی که بیش از همه با زندگی روزمره مردم ارتباط دارد، بیمه ساختمان‌های مسکونی و همچنین بیمه بدنه خودرو است که در صورت فراهم بودن شرایط فنی و قراردادی، می‌توان پوشش‌های مرتبط با جنگ را نیز به آنها اضافه کرد.

معاون سندیکای بیمه‌گران ایران افزود: بخش مهم دیگری از این موضوع به بیمه‌های اتکایی مربوط می‌شود. هنگامی که صنعت بیمه با ریسک‌های بزرگ و فاجعه‌آمیز مانند جنگ مواجه است، باید منابع مورد نیاز برای ایفای تعهدات به‌صورت دقیق پیش‌بینی و مدیریت شود تا پوشش‌های ارائه‌شده علاوه بر قابل دسترس بودن، از پشتوانه مالی و فنی لازم برای استمرار برخوردار باشند.

مبرقعی ادامه داد: این موضوع با سازوکار بیمه‌های اتکایی، ظرفیت‌های داخلی و بین‌المللی، بیمه‌های دریایی و کشتیرانی و همچنین شرایط و کلوزهای تخصصی بیمه‌ای ارتباط دارد. در بیمه بدنه هواپیما و کشتی نیز موضوعاتی مانند بدنه، محموله و مسئولیت مطرح است که هر یک نیازمند ارزیابی تخصصی و شرایط متناسب خود هستند.

جنگ در پوشش‌های پایه بیمه قرار ندارد 

وی در پاسخ به این سؤال که آیا اساساً امکان ارائه بیمه جنگ وجود دارد، اظهار داشت: در عرف و رویه بیمه‌گری در بسیاری از کشورهای جهان، جنگ معمولاً در پوشش‌های پایه بیمه قرار ندارد و در قراردادهای بیمه، شرایط و استثنائات مربوط به آن به‌صورت مشخص تعیین می‌شود.دلیل این موضوع، ماهیت ویژه و فاجعه‌آمیز ریسک جنگ است. در چنین ریسک‌هایی، شدت و گستره احتمالی خسارت می‌تواند بسیار متفاوت از ریسک‌های معمول باشد و به همین دلیل، محاسبات فنی و اکچوئری و همچنین نحوه تأمین ظرفیت مالی باید با دقت بیشتری انجام شود.

وی افزود: در قانون بیمه ایران نیز که در سال ۱۳۱۶ به تصویب رسیده، خسارت ناشی از جنگ در زمره خسارت‌هایی قرار گرفته که در بیمه‌های معمول تحت پوشش قرار نمی‌گیرد. با این حال، این مسئله به معنای غیرممکن بودن بیمه جنگ نیست؛ بلکه شرکت‌های بیمه می‌توانند، با توجه به شرایط فنی و مالی، این ریسک را در قالب پوشش مستقل یا پوشش تکمیلی و با شرایط مشخص بیمه‌ای تحت پوشش قرار دهند.

مبرقعی با اشاره به فلسفه بیمه در حوزه اموال گفت: در بیمه اموال، اصل بر این است که بیمه‌گذار بتواند پس از وقوع حادثه، منابع مالی لازم برای جبران خسارت و بازگرداندن شرایط زندگی یا فعالیت اقتصادی خود را در اختیار داشته باشد.در مورد جنگ نیز هدف اصلی بیمه همین است؛ یعنی کمک به بیمه‌گذار برای عبور از پیامدهای مالی حادثه و بازگشت سریع‌تر به شرایط عادی. طبیعتاً با توجه به گستردگی احتمالی خسارت‌های جنگ، میزان و نحوه جبران تابع شرایط قرارداد، سقف تعهدات و ارزیابی خسارت خواهد بود.

وی تأکید کرد: در طراحی محصولات مرتبط با جنگ، موضوع فقط پرداخت خسارت نیست؛ بلکه افزایش تاب‌آوری مالی خانوارها و بنگاه‌ها اهمیت بسیار زیادی دارد. هرچه یک فرد یا کسب‌وکار پس از وقوع حادثه سریع‌تر بتواند منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین کند، آسیب ناشی از حادثه نیز قابل مدیریت‌تر خواهد بود.

معاون سندیکای بیمه‌گران ایران با اشاره به دغدغه مردم درباره جبران خسارت‌های ناشی از جنگ گفت: یکی از پرسش‌های مهم مردم این است که اگر در جریان جنگ خانه یا اموال آنها آسیب ببیند، نقش دولت و بیمه در جبران این خسارت‌ها چیست؟ دولت در حوزه حمایت، بازسازی و کمک به آسیب‌دیدگان، مسئولیت‌ها و وظایف خود را دارد؛ اما بیمه نیز می‌تواند در کنار این حمایت‌ها، یک پشتوانه مالی مهم برای خانواده‌ها و صاحبان اموال باشد. تفاوت مهم فردی که پوشش بیمه‌ای مناسب دارد با فردی که چنین پوششی ندارد، این است که بیمه‌گذار می‌تواند بر اساس قرارداد خود، برای دریافت منابع مالی جبران خسارت از شرکت بیمه اقدام کند.

مبرقعی توضیح داد: خانه‌ای که دارای پوشش بیمه جنگ است، در صورت وقوع خسارت و در چارچوب شرایط قرارداد، می‌تواند از حمایت مالی بیمه‌گر برخوردار شود. از آنجا که در شرایط جنگی ممکن است حجم زیادی از خسارت‌ها در یک زمان ایجاد شود، وجود پوشش بیمه‌ای می‌تواند به توزیع و تأمین بخشی از منابع مالی مورد نیاز مردم کمک کند.

وی افزود: این موضوع از منظر اقتصادی نیز اهمیت زیادی دارد. خانواده‌ای که در شرایط بحران بتواند بخشی از منابع مالی مورد نیاز خود را از محل بیمه دریافت کند، با اختلال شدید کمتری در جریان نقدینگی خود مواجه خواهد شد و می‌تواند سریع‌تر برای تعمیر، جایگزینی یا بازسازی اموال خود اقدام کند. به همین دلیل، بیمه را باید یکی از ابزارهای مهم افزایش تاب‌آوری مالی جامعه در برابر بحران‌ها دانست.

برخورداری از بیمه ، مسئولیت دولت برای حمایت و بازسازی را از بین نمی‌برد

مبرقعی در پاسخ به این سؤال که آیا در صورت داشتن بیمه، دولت دیگر مسئولیتی در قبال بازسازی ندارد، گفت: داشتن بیمه به هیچ عنوان به معنای منتفی شدن مسئولیت‌ها و وظایف دولت در زمینه حمایت و بازسازی نیست. حمایت‌های دولتی و جبران خسارت از محل بیمه، دو سازوکار متفاوت هستند که می‌توانند در کنار یکدیگر به مردم برای عبور از شرایط دشوار کمک کنند.

وی تأکید کرد: هدف از گسترش پوشش‌های بیمه‌ای این نیست که بار مسئولیت دولت کاهش پیدا کند؛ بلکه بیمه می‌تواند یک پشتوانه مالی تکمیلی باشد تا خانواده‌ها و بنگاه‌ها سریع‌تر بتوانند آثار اقتصادی حادثه را مدیریت کنند. شرکت‌های بیمه در طراحی پوشش‌های جنگ، متناسب با ماهیت این ریسک، فرانشیز و سقف تعهدات مشخصی را در نظر می‌گیرند. این موضوع یک سازوکار فنی برای اطمینان از توانایی بیمه‌گر در ایفای تعهدات خود و استمرار پوشش بیمه‌ای است.برای نمونه، ممکن است برای ساختمانی با ارزش مشخص، سقف تعهد معینی در قرارداد تعیین شود. در نتیجه، میزان پرداخت بیمه تابع شرایط قرارداد، سقف تعهدات و میزان خسارت ارزیابی‌شده خواهد بود. شفاف بودن این شرایط در زمان خرید بیمه، به بیمه‌گذار کمک می‌کند با آگاهی کامل از سطح حمایت مالی خود تصمیم‌گیری کند.

وی در پاسخ به این سؤال که آیا میزان پرداخت بیمه به میزان خسارت واردشده به ساختمان بستگی دارد، گفت: میزان خسارت بر اساس ارزیابی انجام‌شده و با رعایت شرایط قرارداد مشخص می‌شود و پرداخت بیمه نیز در چارچوب تعهدات بیمه‌گر صورت می‌گیرد.

معاون سندیکای بیمه‌گران ایران درباره این نگرانی که در صورت وقوع جنگ در یک منطقه، شرکت‌های بیمه چگونه می‌توانند خسارت تعداد زیادی از ساختمان‌ها را پرداخت کنند، گفت: مدیریت خسارت‌های گسترده یکی از موضوعات مهم و تخصصی در بیمه جنگ است و صنعت بیمه برای آن نیازمند استفاده از روش‌های نوین، ظرفیت‌های بیمه اتکایی و ابزارهای جدید مدیریت ریسک است.

وی افزود: در سال‌های اخیر، در برخی کشورها از مدل‌هایی مانند «بیمه پارامتریک» نیز برای مواجهه با برخی ریسک‌های فاجعه‌آمیز استفاده شده است. این مدل‌ها می‌توانند در آینده فرصت‌های جدیدی برای طراحی پوشش‌های سریع و قابل اتکا در کشور ایجاد کنند.

مبرقعی توضیح داد: تفاوت بیمه پارامتریک با بیمه‌های معمولی این است که در این نوع بیمه، شاخص یا پارامتر مشخصی از قبل در قرارداد تعریف می‌شود و در صورت تحقق آن، پرداخت بیمه بر اساس همان پارامتر انجام می‌شود. برای مثال، ممکن است برای یک ملک سرمایه بیمه مشخصی تعیین شود و در قرارداد، وقوع یک رویداد یا تحقق یک شاخص از پیش تعیین‌شده، مبنای پرداخت قرار گیرد. در چنین شرایطی، فرآیند پرداخت می‌تواند نسبت به روش‌های سنتی ارزیابی خسارت، سریع‌تر انجام شود.

وی تأکید کرد: مزیت مهم این روش آن است که می‌تواند در شرایط بحران، دسترسی بیمه‌گذار به منابع مالی را تسریع کند. در نتیجه، فرد یا خانواده آسیب‌دیده می‌تواند با سرعت بیشتری هزینه‌های ضروری خود را تأمین کرده و فرآیند بازگشت به شرایط عادی را آغاز کند. این موضوع یکی از مهم‌ترین کارکردهای بیمه در افزایش تاب‌آوری مالی جامعه است.

مردم چه گزینه‌هایی برای مدیریت ریسک‌های جنگ دارند؟

مبرقعی در پاسخ به این سؤال که در حال حاضر یک شهروند ایرانی برای مدیریت خسارت‌های احتمالی ناشی از جنگ چه گزینه‌هایی در اختیار دارد، اظهار داشت: در حوزه منازل مسکونی، علاوه بر خود ساختمان، اثاثیه و لوازم منزل نیز می‌توانند با توجه به شرایط و ضوابط بیمه‌نامه، در قالب پوشش‌های مرتبط تحت پوشش قرار گیرند.

وی افزود: بیمه‌گذار می‌تواند سرمایه بیمه‌ای اثاثیه منزل را متناسب با ارزش اموال خود انتخاب کند. وسایلی مانند تلویزیون، یخچال و سایر لوازم و اثاثیه منزل نیز در صورت ارائه پوشش مربوط و درج در قرارداد، قابلیت بیمه‌شدن دارند.

معاون سندیکای بیمه‌گران ایران ادامه داد: در حوزه بیمه‌های زندگی و حوادث نیز ظرفیت‌هایی برای ارائه پوشش‌های مرتبط وجود دارد. در مجموع، یکی از مهم‌ترین مزایای صنعت بیمه این است که می‌تواند متناسب با نیازهای مختلف افراد و خانوارها، ابزارهای متنوعی برای مدیریت ریسک و کاهش پیامدهای مالی حوادث در اختیار آنها قرار دهد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: صنعت بیمه در شرایط دشوار، خود را در کنار مردم و بخش‌های مختلف اقتصاد می‌داند و تلاش می‌کند با استفاده از ظرفیت‌های فنی، مالی، بیمه اتکایی و ابزارهای نوین، راهکارهایی برای کاهش آثار مالی بحران‌ها و افزایش تاب‌آوری جامعه ارائه کند. هدف نهایی این است که مردم و کسب‌وکارها در مواجهه با حوادث بزرگ، تنها نمانند و بتوانند با اتکا به سازوکارهای حمایتی موجود، مسیر بازگشت به شرایط عادی را سریع‌تر و مطمئن‌تر طی کنند.

گفت وگو: مهدیانی

انتهای پیام