درمان افسردگی با شوکهای مغزی از طریق لنزهای چشمی
دانشمندان در کره جنوبی لنزهای چشمی توسعه دادهاند که قادر هستند با شوکهای مغزی افسردگی را درمان کنند.
به گزارش سرویس سلامت و پزشکی بازتاب امروز، این ایده با توجه به تحریک مستقیم مغز از طریق چشم، شبیه داستانهای علمی-تخیلی به نظر میرسد. هرچند این پژوهش هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و یافتههای آن فعلاً محدود به یک مطالعه روی موشها است. آزمایش این فناوری در موشها نشان داد که رفتارهای شبیه افسردگی در آنها بهبود یافته است.
چشم به دلیل اتصال مستقیم به مغز، مسیر مناسبی برای فناوریهای پزشکی محسوب میشود. نور پس از عبور از قرنیه و عدسی به شبکیه میرسد و شبکیه نور را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میکند که از طریق عصب بینایی به مغز منتقل میشوند. پژوهشگران سالها است که از این ارتباط نزدیک برای توسعه فناوریهای پایش بیماریها استفاده کردهاند.
لنزهای هوشمند پیشتر برای پایش بیماریهایی مانند گلوکوم طراحی شدهاند و برخی نیز اندازه مردمک را برای بررسی فعالیت سیستم عصبی دنبال میکنند، چرا که عنبیه به نور، احساسات و برخی داروها واکنش نشان میدهد. همچنین لنزهایی برای پایش سطح گلوکز در بیماران دیابتی توسعه یافتهاند.
در پژوهش جدید، هدف متفاوت است و به دنبال استفاده از چشم به عنوان مسیر مستقیم برای تحریک مغز است. لنزها شامل الکترودهای ریز هستند که سیگنالهای الکتریکی خفیف را از شبکیه، لایه حساس به نور پشت چشم عبور میدهند.
محققان از روش «تداخل زمانی» بهره بردند، که در آن دو فرکانس الکتریکی کمی متفاوت به طور همزمان اعمال میشود. این سیگنالها تنها در نقطه تلاقی کامل فعال میشوند و امکان هدفگیری دقیق نواحی مغزی مرتبط با خلقوخو را فراهم میکنند. پژوهشگران این فرایند را به عبور دو نور چراغقوه تشبیه کردند که در محل تلاقی، نقطهای روشنتر ایجاد میکنند.
آزمایشها روی موشهایی انجام شد که با تزریق هورمون استرس، رفتارهای شبیه افسردگی داشتند. پژوهشگران تأکید کردند که این مدل نمیتواند بازتاب کامل افسردگی انسان باشد و رابطه هورمون استرس با افسردگی هنوز محل بحث است.
لنزهای مینیاتوری روی موشهایی نصب شد که گیرندههای نوری آسیبدیده داشتند، چرا که فعالیت طبیعی بینایی میتوانست سیگنالهای الکتریکی را مختل کند. بنابراین، فناوری در شکل فعلی برای حیوانات یا انسانهایی با شبکیه سالم کاربرد ندارد.
محدودیتهای دیگری نیز وجود دارد. چشم انسان دائماً با تغییر شکل عدسی فوکوس را تنظیم میکند؛ حرکتی که در موشها مشابه نیست و میتواند سیگنالها را مختل کند. لنزهای هوشمند باید دقیق نصب شوند تا به قرنیه آسیب نرسانند و پاکیزه نگه داشته شوند تا خطر عفونت کاهش یابد. دادههای پزشکی جمعآوریشده نیز نیاز به حفاظت دارند.
ساخت این لنزها پرهزینه است و فناوری هنوز برای تولید انبوه تجاری مقرونبهصرفه نیست. بررسیهای اخیر، دشواریهای تولید لنزهای هوشمند را برجسته کردهاند.
مدلسازی افسردگی در حیوانات آزمایشگاهی دشوار است. علائم و شدت افسردگی در بیماران متفاوت است و مقایسه مستقیم با موشهای تحت استرس محدودیت دارد. با وجود این، تحریک غیرتهاجمی مغز حوزهای تثبیتشده است و این مطالعه میتواند مسیر تحقیقات آینده را هموار کند.
اگرچه نتایج فعلی هنوز فاصله زیادی با درمان انسان دارد، اما ایده درمان افسردگی با لنزهای تماسی هوشمند، نوآورانه و امیدوارکننده است و این پژوهش، مسیر خلاقانهای برای جستوجوی روشهای جدید درمان افسردگی ایجاد کرده است.
