رسوایی انرژی های تجدیدپذیر در ایران; حقایق پنهان از دید

استاد دانشگاه: ساختار دولتی مانع رشد واقعی انرژی های تجدیدپذیر می شود

آمار ظرفیت نیروگاه انرژی های تجدیدپذیر؛ شفافیت یا سردرگمی؟

یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه با تحلیل دقیق ساختار دولتی تنظیم کننده حوزه انرژی های تجدیدپذیر، آمار رسمی ظرفیت نیروگاه های انرژی پاک را فاقد شفافیت دانست و عملکرد دولت در این زمینه را غیرقابل قبول ارزیابی کرد.

تفاوت بین ظرفیت اسمی و تولید برق واقعی

هاشم اوری در نشست خبری با اشاره به تفاوت آشکار ظرفیت اسمی با انرژی تولید شده در نیروگاه های تجدیدپذیر ایران گفت. وی با انتقاد از آماری که حاکی از تولید 3200 مگاوات انرژی است، تصریح کرد: این عدد تنها مربوط به ظرفیت نصب شده است و نه انرژی تولید شده که عملاً به شبکه برق محلی و سراسری اضافه می شود.

اوری همچنین با بیان اینکه انرژی بیشتر نیروگاه های تجدیدپذیر ایران از انرژی خورشیدی تامین می شود و این نیروگاه ها دارای ضریب ظرفیت پایینی هستند، گفت: برای تبدیل ظرفیت اعلام شده به تولید واقعی باید این مقدار را بر چهار تقسیم کنیم که این تفاوت نشان می دهد که تصویر رسمی با وضعیت واقعی مطابقت ندارد.

مشکلات ساختاری در سیاست گذاری؛ نقش دولت مورد بررسی قرار گرفت

این استاد دانشگاه از ضعف های ساختاری در سیاست گذاری در انرژی های تجدیدپذیر انتقاد کرد و تاکید کرد: دولت و SATBA به جای ایفای نقش تنظیم کننده و سیاست گذار، بیش از حد در اجرا دخالت می کنند. به گفته وی، «حرکت در مسیر نادرست، حتی با سرعت بیشتر، ما را به مقصد درست نمی رساند».

اوری تصریح کرد: ساتپا باید چارچوب های حمایتی برای بخش خصوصی ایجاد کند و سیاست های کلان را ساماندهی کند و سمت اجرایی را به دیگران بسپارد.

عدم تنوع در سبد انرژی کشور

یکی دیگر از چالش های مهم مطرح شده توسط این استاد برجسته عدم تعادل و تنوع در سبد انرژی کشور است. وی به کاهش سهم نیروگاه های برق آبی اشاره کرد و تصریح کرد: در سال جاری تنها حدود 4 درصد از ظرفیت 14 درصدی این نیروگاه ها مورد استفاده قرار گرفت که نشان دهنده مشکلات جدی در برنامه ریزی ملی است.

اوری همچنین از وابستگی بیش از 90 درصد کشور به گاز طبیعی انتقاد کرد و این وابستگی را عاملی خطرناک برای امنیت انرژی دانست. وی افزود: سهم انرژی های تجدیدپذیر در این سبد همچنان بسیار ناچیز است.

نقش محدود بخش خصوصی در پروژه های انرژی های تجدیدپذیر

اوری از کل روند اجرای پروژه های انرژی خورشیدی توسط دولت انتقاد کرد. وی تصریح کرد: ساتپا مجری اصلی تمامی عملیات ها از تامین منابع مالی گرفته تا واردات تجهیزات و اجرای پروژه ها است و این امر عملا منجر به حذف بخش خصوصی شده است.

وی پیشنهاد کرد: صندوق توسعه ملی به جای تعامل با نهادهای دولتی، تسهیلات مالی خود را مستقیماً در اختیار بخش خصوصی قرار دهد تا پروژه ها به نحو احسن اجرا شوند.

به چالش کشیدن جاذبه اقتصادی؛ مشکل اصلی پول نیست بلکه انگیزه است

این استاد دانشگاه با رد ادعای عدم وجود منابع مالی برای توسعه انرژی های پاک، مانع اصلی را جذاب نبودن سرمایه گذاری اقتصادی عنوان کرد. وی گفت: بانک ها و سرمایه گذاران علاقه مند به خرید دارایی هایی مانند خودرو و طلا هستند اما انگیزه ای برای ورود به حوزه انرژی های تجدیدپذیر وجود ندارد و باید توجه داشت که این مشکل ریشه در غیراقتصادی بودن پروژه ها دارد.

ضرورت بازنگری در سیاست مداخله دولت و انرژی

اوری در پایان تاکید کرد که دلیل اصلی عقب ماندگی ایران در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، دخالت بیش از حد دولت در روند اجراست. وی گفت: تا زمانی که سیاست ها بازنگری نشود و بخش خصوصی به طور واقعی وارد عرصه نشود، چشم انداز توسعه انرژی های پاک در وضعیت نامطلوبی باقی خواهد ماند.