رشد قابل توجه صادرات نفت ایران/ پول نفت کجا خرج می شود؟

اگرچه میزان صادرات نفت ایران در آبان ماه نسبت به اوج اکتبر 2.15 میلیون بشکه در روز اندکی کاهش یافت، اما به گفته تانکر ردیاب، صادرات در ماه نوامبر همچنان بالا بود و به رقم 2.06 میلیون بشکه در روز رسید که در مجموع به 61.8 میلیون بشکه رسید.

مشابه ماه اکتبر، نفت خام بخش عمده صادرات را تشکیل می دهد. با رقم 1.83 میلیون بشکه در روز که 89.1 درصد کل صادرات را شامل می شود که همگی به چین ارسال شده است. این آمار همچنین مکمل صادرات نفت کوره به میزان 207.4 هزار بشکه در روز (10.1 درصد) و میعانات گازی به میزان 17.7 هزار بشکه در روز (0.9 درصد) بود.

بر اساس این گزارش ها، صادرات نفت ایران برای دومین ماه متوالی از مرز دو میلیون بشکه در روز گذشت که رقم بزرگی است. این در حالی است که وضعیت تورمی کشور نشان از استفاده بهینه از درآمدهای نفتی ندارد و فشارهای تورمی روز به روز در حال افزایش است.

آیا ایران و عربستان سعودی برای حفظ سهم بازار چین با هم رقابت می کنند؟

به گزارش رویترز، آمارهای دولتی نشان می دهد که واردات نفت خام چین در ماه نوامبر نسبت به اکتبر 5.24 درصد افزایش یافته است. از ژانویه تا نوامبر، واردات نفت خام چین 3.2 درصد افزایش یافت و در مجموع به 521.87 میلیون تن، معادل 11.45 میلیون بشکه در روز رسید.

در ماه نوامبر میانگین واردات نفت روسیه به چین با 157000 بشکه کاهش به 1.19 میلیون بشکه در روز رسید. همزمان واردات نفت از عربستان با افزایش 345 هزار بشکه ای در روز به 1.59 میلیون بشکه در روز رسید و عربستان را به بزرگترین تامین کننده نفت چین تبدیل کرد.

محموله های نفتی ایران نیز با افزایش قابل توجهی مواجه شد و به طور متوسط ​​233 هزار بشکه در روز نسبت به مهرماه افزایش یافت و به 1.35 میلیون بشکه در روز رسید.

نکته مهم این است که عربستان با اعمال تخفیف 2.5 دلاری در هر بشکه توانست سهم بیشتری از بازار آسیا به ویژه چین را به دست آورد. این امر منجر به افزایش خرید نفت عربستان توسط چین شد.

با این روند، حفظ سهم بازار برای سایر تامین کنندگان نفت چین دشوار می شود و همچنین باید تخفیف های بیشتری ارائه دهند. ایران برای رقابت در این بازار احتمالاً باید تخفیف های نفتی خود را افزایش دهد.

همچنین بر اساس گزارش رویترز، با کاهش فصلی تقاضای داخلی و تحریم های موجود، نرخ خوراک نفت کاهش و سود پالایشگاه ها افزایش یافت. این امر پالایشگاه های بیشتری را تشویق کرده است تا سفارشات خود را زودتر از زمان تخصیص سهمیه واردات 2026 ارسال کنند.

به گزارش اویل پرایس، پس از اینکه پکن سهمیه های واردات نفت خام جدید را صادر کرد، پالایشگاه های مستقل در استان شاندونگ به شدت خرید و پالایش نفت را افزایش می دهند.

با وجود صادرات گسترده، درآمدهای نفتی ایران همچنان نامشخص است

گزارش های جهانی نشان می دهد که صادرات نفت ایران با وجود تحریم های بین المللی رشد قابل توجهی داشته است. اما اثرات این درآمدها بر اقتصاد کشور با حجم صادرات همخوانی ندارد.

اگرچه آمارها حاکی از آن است که صادرات نفت ایران بارها از مرز دو میلیون بشکه در روز فراتر رفته است، اما بازتاب این آمار در شاخص های مهم اقتصادی کشور واضح به نظر نمی رسد. به طور معمول، افزایش درآمدهای نفتی در اقتصاد وابسته به نفت باید بودجه دولت را تقویت کند، کسری مالی را کاهش دهد، نرخ ارز را تثبیت کند و تورم را کنترل کند.

اما با وجود درآمدهای نفتی، تورم بالا، نوسانات ارزی، محدودیت منابع ارزی موجود و سرمایه گذاری ضعیف توسعه ای، به نظر می رسد این درآمدها به دلیل تحریم ها با هزینه های بالا و تخفیف های زیاد به دست می آید و یا امکان انتقال و بهره مندی کامل از آنها در داخل کشور وجود ندارد.

از هزینه های دور زدن تحریم ها گرفته تا فروش نفت با قیمت های پایین تر و استفاده از کانال های غیررسمی، این عوامل منجر به کاهش قابل توجه درآمدهای واقعی نفت شده است. منابع موجود بیشتر به مصارف جاری و غیرمولد دولت اختصاص می یابد و وارد چرخه سرمایه گذاری و توسعه اقتصادی نمی شود.

عبدالله باباخانی، کارشناس انرژی، پیشتر گفته بود که افزایش صادرات همیشه به معنای افزایش منابع مالی دولت نیست. زیرا بخش مهمی از نفت ایران یا با تخفیف های عمیق فروخته می شود یا در تسویه معامله می شود و یا درآمد حاصل از آن به دلیل مشکلات حواله های بانکی هنوز در دسترس نیست.

در نهایت، علیرغم صادرات انبوه نفت، اقتصاد ایران همچنان با مشکلات ساختاری ناشی از تورم و عرضه محدود ارز مواجه است. این وضعیت نشان دهنده ضعف های سیستمی در اقتصاد نفتی کشور است.