سارقان انرژی در خانه های ایرانی/راهکارهای کاهش مصرف
هادی سودمو، مسئول نظارت، تنظیم و استخراج ارزهای دیجیتال در توانیر، توضیح داد که وظیفه توانیر ارائه برق با کیفیت بالا و پایدار به همه مردم است. وی بیان کرد: برای رسیدن به این هدف باید با پدیده ماینینگ غیرقانونی ارزهای رمزنگاری شده مقابله کرد و تا رفع کامل این فعالیت ها این موضوع با جدیت پیگیری می شود.
وی درباره نحوه کار ماینرها توضیح داد: استخراج با استفاده از دستگاه هایی به اندازه یک کیس کامپیوتر انجام می شود. این دستگاه ها برای کار به مقدار زیادی برق و اینترنت نیاز دارند و از آنجایی که گرمای بالایی تولید می کنند، از فن های خنک کننده استفاده می شود که صدای زیادی تولید می کنند. به همین دلیل، این دستگاه ها اغلب در اتاق های ایزوله نصب می شوند. در نهایت، این فعالیت درآمد ارزی را برای دارندگان دستگاه به ارمغان می آورد.
وی افزود: در سال 1401 هجری شمسی روش ها و فرآیندهای مصوب ماینینگ ارزهای رمزنگاری شده شناسایی شد و بسیاری از علاقه مندان به صورت قانونی وارد این عرصه شدند. با این حال، برخی افراد همچنان به فعالیت های غیرقانونی می پردازند.
تفاوت بین ماینرهای مجاز و غیرمجاز
سوییدمو در تشریح تفاوت معدنچیان مجاز و غیرمجاز تصریح کرد: صدور مجوز برای استخراج کنندگان مجاز از وزارت حراست آغاز و با تاییدیه های مربوطه ادامه می یابد و پس از آن مجوز تاسیس و بهره برداری صادر می شود. این نوع ماینر در نواحی صنعتی، شهرک های صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی کار می کند. اما هر معدنچی که در مناطق مسکونی شهری یا روستایی کار می کند غیرقانونی محسوب می شود و مردم می توانند چنین مواردی را به معدنچیان گزارش کنند.
دلایل ممنوعیت استخراج غیرقانونی ارزهای دیجیتال
سوییدمو در خصوص دلایل ممنوعیت استخراج غیرقانونی ارزهای دیجیتال گفت: ماینرها معمولاً به شبکه برق آسیب می رسانند. هنگامی که ماینرها در 24 ساعت شبانه روز برق مصرف می کنند، این بار ثابت فشار قابل توجهی بر سیستم توزیع وارد می کند و شبکه را مختل می کند و منجر به افت ولتاژ و خرابی لوازم برقی مشتریان می شود.
وی همچنین بیان کرد: میانگین مصرف برق به ازای هر معدنکار معادل برق مصرفی 10 خانوار است. اگر فردی برای این نوع فعالیت ها از کنتور برق خانگی استفاده کند، ماهیانه حدود ۷ تا ۸ میلیون تومان هزینه دارد. به همین دلیل، ماینرهای بدون مجوز راههایی برای دور زدن این هزینهها ایجاد کردهاند و فشار بیشتری را بر شبکه برق وارد میکنند.
آمار کارگران معدن در کشور
بر اساس برآوردها، حدود 12 تا 13 میلیون نفر در این بخش فعال هستند و بین 600 تا 700 هزار کارگر در شبکه ای مشغول به کار هستند که تقریباً 1500 تا 2400 مگاوات برق مصرف می کنند. البته این آمار تقریبی است و به دلیل استفاده از فیلترشکن اعداد دقیقی در دست نیست. اما در زمان هایی که استخراج از منابع رسمی انجام می شد، ایران جزو پنج کشور برتر در زمینه استخراج بود.
سودمو درباره فعالیت مراکز نظامی و دولتی در این منطقه گفت: در سال 2019 برخی از بنگاه ها معدنچی داشتند اما از سال 1400 فعالیت معدنی در تمامی مراکز نظامی و دولتی ممنوع شد. در این مدت حتی با اعلام جایزه مضاعف خبرنگاران، گزارشی از این فعالیت به مراکز دولتی نرسید.
شناسایی ماینرهای غیرمجاز در عصر محدودیت اینترنت
سویدمو درباره کشف مزارع غیرقانونی در زمان قطع اینترنت بینالمللی گفت: در طول 12 روز قطع اینترنت، فعالیت استخراج ارزهای دیجیتال در سراسر جهان 5 درصد کاهش یافت و این تغییرات منجر به شناسایی 1315 ماینر غیرقانونی در ایران شد. این وضعیت فرصتی برای نظارت بر سیستم ها و کشف فعالیت های غیرقانونی فراهم کرد.
رویکرد سایر کشورها به استخراج غیرقانونی معادن
وی درباره برخورد با کشورهای دیگر گفت: بسیاری از کشورها قوانین سختگیرانه ای برای استخراج غیرقانونی معادن دارند. نبود برق یارانه ای و گرانی برق در برخی کشورها بسیاری از فعالان را از فعالیت در این حوزه منصرف کرده است. در برخی از کشورها مانند چین و سایر مناطق، برق مازاد با نرخ ثابت برای این منظور ارائه می شود، در حالی که در برخی از نقاط، فعالیت معدن ممنوع است و مجازات های سنگینی برای تخلف در نظر گرفته می شود.