شهرداریها برای بازگشایی مدارس چه کردهاند؟ | بازتاب امروز
در آستانه بازگشایی مدارس، کلانشهرهای کشور برای یکی از پرترافیکترین مقاطع سال آماده میشوند؛ از آمادهباش ۳۷۰۰ اتوبوس در تهران و ورود ۳۲ اتوبوس جدید به اصفهان تا پاکسازی هزاران متر مربع از مسیر مدارس در مشهد که نشاندهنده نقش مدیریت شهری در این رویداد است.
به گزارش خبرگزاری ایمنا از قم، هر سال با نزدیکشدن به مهر، بخشی از ظرفیت مدیریت شهری به مدارس و معابر منتهی به آنها منتقل میشود؛ بازگشایی مدارس موضوعی است که میلیونها نفر در سراسر کشور را به خود درگیر میکند و بهتبع، مدیریت شهری نیز سهمی در این رویداد دارد.
میلیونها سفر جدید یا جابهجاشده در فاصله کوتاهی از صبح شکل میگیرد، کودکان و نوجوانان دوباره وارد شبکه معابر میشوند، استفاده از سرویس مدارس افزایش پیدا میکند و ناوگان اتوبوس و مترو با تقاضایی روبهرو میشود که با روزهای تابستان قابل مقایسه نیست.
مرور برنامههای اعلامشده شهرداریهای تهران، اصفهان، مشهد، تبریز و شیراز برای مهر ۱۴۰۵ نشان میدهد اقدامات مدیریت شهری را میتوان دستکم در چهار گروه مدیریت ترافیک و حملونقل عمومی، ایمنی مسیر دانشآموزان، خدمات شهری و زیباسازی و ساماندهی سرویس مدارس دستهبندی کرد؛ حوزههایی که میزان توجه به هرکدام در شهرهای مختلف متفاوت است.
ترافیک؛ نخستین شوک پاییزی شهرها
یکی از مهمترین مسائل در ابتدای مهر مسئله ترافیک است که بهصورت مستقیم با مدیریت شهری ارتباط پیدا میکند. سعید ساکت، معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان، اعلام کرده است «در شرایط عادی حدود ۵۰۰ هزار سفر بین ساعت ۷ تا ۸ صبح در این شهر انجام میشود، اما با آغاز فعالیت مدارس این میزان میتواند به حدود ۸۰۰ هزار سفر برسد.»
وی میافزاید: شهرداری برای رویارویی با این افزایش، رصد هوشمند شبکه، شناسایی گلوگاهها، حضور میدانی، اعمال تمهیدات ترافیکی از ۲۸ شهریور و افزایش ظرفیت حملونقل عمومی را پیشبینی کرده است.
اصفهان علاوه بر ۴۰ اتوبوس پشتیبان برای نقاط پرتردد، ورود ۳۲ اتوبوس ۱۸ متری جدید به ارزش اعلامشده ۱.۵ هزار میلیارد تومان را نیز برای روزهای آغاز سال تحصیلی در برنامه دارد.
داوود بحیرایی، مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی اصفهان و حومه، تعداد اتوبوسهای فعال شهر را حدود ۹۰۰ دستگاه در ۱۰۸ خط عنوان میکند که روزانه حدود ۴۰۰ هزار سفر را پوشش میدهند.
شورای اسلامی شهر اصفهان یک مشوق دیگر نیز برای کاهش استفاده از خودروی شخصی تصویب کرده است. علی صالحی، سخنگوی شورای اسلامی شهر اعلام کرده است خدمات مترو و اتوبوس در روز نخست مهر برای تمام شهروندان رایگان خواهد بود؛ مصوبهای که با هدف مدیریت افزایش تردد در نخستین روز سال تحصیلی تصویب شده است.
در تهران مسئله بیشتر بر آمادهباش ظرفیت موجود متمرکز است؛ سلیم جوهری، معاون بهرهبرداری شرکت واحد اتوبوسرانی تهران از آمادگی بیش از ۳۷۰۰ اتوبوس برای روزهای ابتدایی مهر خبر داده و گفته برنامه شرکت واحد در هشت محور از آمادگی فنی و نظافت ناوگان تا وضعیت پایانهها، ایستگاهها و پشتیبانی تنظیم شده است.
وی از شهروندان خواسته است در روزهای ابتدایی مهر در صورت امکان سفرهای غیرضروری را کاهش دهند و از ترکیب مترو و اتوبوس استفاده کنند.
مشهد برنامه متفاوتی برای ساعات اوج تردد دارد؛ محسن شریعتی، مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی شهرداری مشهد اعلام کرده است خدماترسانی در ۳۸ خط شهری از ساعت ۵:۴۰ صبح آغاز خواهد شد و بین ساعت ۶ تا ۸:۳۰ صبح، کاهش زمان توقف ناوگان بهصورت ویژه کنترل میشود. برای ساعات تعطیلی مدارس دخترانه نیز سرویس ویژه در ۴۳ خط شهری و اعزام اتوبوس کمکی به ۱۵ خط مینیبوسی پیشبینی شده است.
تبریز حتی از این مرحله فراتر رفته است؛ یعقوب هوشیار، شهردار تبریز لایحه دوفوریتی رایگانشدن مترو و اتوبوسهای BRT را ارائه کرده و بر اساس مصوبه اعلامشده، استفاده از این دو بخش ناوگان از بیستودوم شهریور تا بیستودوم مهر به مدت یک ماه رایگان شده است. بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی یکی از دلایل اجرای این برنامه عنوان شده است.
این تفاوتها یک واقعیت مشترک را نشان میدهد: مدیریت شهری در مهر بیش از هر زمان دیگری با مسئله «تقاضای فشرده در یک ساعت مشخص» روبهرو است. اضافهکردن چند دستگاه اتوبوس بهتنهایی مشکل را حل نمیکند و سیاستهایی همچون توزیع زمانی سفر، تقویت ناوگان ذخیره، مدیریت گلوگاهها و جذابترکردن حملونقل عمومی به همان اندازه اهمیت دارد.
ایمنی؛ از مقابل مدرسه تا مسیر خانه
دومین محور مهم برنامههای مهر، ایمنی دانشآموزان است؛ موضوعی که در برخی شهرها از محدوده درِ مدرسه فراتر رفته است. معاون حملونقل و ترافیک شهردار اصفهان از رویکرد «خانه تا مدرسه» و اجرای الگوی «مدرسه ایمن» سخن گفته است. در این برنامه، هدف فقط نصب یک تابلو یا خطکشی مقابل مدرسه نیست، بلکه مسیر حرکت دانشآموز و خانواده از مبدأ تا مقصد باید مورد توجه قرار گیرد. ایمنسازی معابر، نصب تجهیزات ترافیکی، رصد نقاط پرتردد و حضور میدانی از اجزای این برنامه اعلام شده است.
در تهران نیز عملیات ایمنی به شکل منطقهای اجرا میشود. مجید سلمانی، معاون حملونقل و ترافیک شهرداری منطقه ۸، اعلام کرده در قالب طرح استقبال از مهر ۹۴ هزار متر خطکشی محوری و ۷۶۳۰ بلوک عابر پیاده برای منطقه پیشبینی شده است. عملیات خطکشی گذرگاهها، آشکارسازی سرعتکاهها و تمرکز بر محورهای پرتردد و محدوده مدارس تا نیمه مهر ادامه خواهد داشت.
اهمیت این بخش شاید کمتر از افزایش تعداد اتوبوس دیده شود، اما برای دانشآموزی که بخشی از مسیر را پیاده طی میکند، کیفیت خط عابر، وضعیت پیادهرو، سرعت خودروها، روشنایی و نبود مانع در مسیر میتواند به اندازه ظرفیت حملونقل عمومی اهمیت داشته باشد.
خدمات شهری؛ وقتی مسیر مدرسه هم بخشی از کلاس درس است
بخش دیگری از عملیات مهر به وظایف سنتیتر شهرداری مربوط میشود؛ پاکیزگی، رفع نازیباییها، رسیدگی به جویها و کانالها، آسفالت و فضای سبز. مشهد در این حوزه ارقام قابلتوجهی منتشر کرده است.
مهدی یعقوبی، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری مشهد، تصریح میکند: بیش از ۱۳۲ هزار و ۸۵۰ متر مربع از مسیرهای منتهی به مدارس، شامل ایستگاههای اتوبوس، مخازن، زیرمخزنیها و تابلوهای ترافیکی، پاکسازی و شستوشو میشود. داخل ۸۰ مدرسه به مساحت بیش از ۹۷ هزار متر مربع نیز در برنامه شستوشو قرار گرفته است.
پاکسازی ۳۴۷۹ متر مربع تبلیغات و دیوارنوشته، جمعآوری ۸۶۲ تن خاک، نخاله و ضایعات، پاکسازی بیش از ۴۴ هزار متر مربع کانال و جوی و رنگآمیزی ۸۵۰ مخزن و زیرمخزنی در مسیر مدارس نیز از دیگر اقداماتی است که معاون خدمات شهری مشهد برای استقبال از مهر اعلام کرده است.
تبریز نیز این حوزه را بهصورت یک طرح سراسری در مناطق دهگانه دنبال میکند. یعقوب انصاری، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهردار تبریز، زمان اجرای طرح را از بیستویکم تا سیویکم شهریور اعلام کرده است و پاکسازی و زیباسازی معابر پیرامون مدارس، شستوشو و سمپاشی جویها و کانالها، بهسازی پلهای عابر پیاده، لکهگیری آسفالت، رفع موانع فیزیکی، حذف نازیباییهای بصری و گلکاری را از محورهای آن برشمرده است.
دامنه اقدامات در مناطق تبریز حتی تا داخل مدارس نیز رفته است. اکبر نقوی، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری منطقه ۲، از رفتوروب داخل و بیرون مراکز آموزشی، مرمت آسفالت، رنگآمیزی نیمکتها و سطلها، شستوشوی سرویسهای بهداشتی، بهسازی جداول و لایروبی جویهای مقابل مدارس خبر داده است. در منطقه ۸ نیز غفار جلیلی، مسئول فضای سبز منطقه، کاشت گلهای فصلی، درخت و درختچه، هرس و ساماندهی فضای سبز مدارس را جزو برنامههای مهر اعلام کرده است.
این اقدامات در نگاه نخست ممکن است ذیل عنوان کلی «زیباسازی» قرار گیرد، اما بخشی از آنها مستقیم به ایمنی و کیفیت تردد مربوط است؛ جوی مسدود، پیادهروی تخریبشده، نخاله کنار مدرسه یا شاخه درختی که دید راننده را محدود میکند، تنها مسئله منظر شهری نیست.
سرویس مدرسه؛ از تعرفه تا ردیابی آنلاین
چهارمین بخش، سرویس مدارس است؛ حوزهای که در چند سال گذشته سهم شهرداریها در مدیریت آن افزایش یافته و اکنون فناوری نیز به آن وارد شده است.
قم یکی از نمونههای شاخص سال جاری است. محمدحسین دهناد، رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورای اسلامی شهر قم، از راهاندازی سامانه جدید مدیریت سرویس مدارس در سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ خبر داده است. بنا بر توضیحات او، سامانه جدید قرار است جایگزین سازوکار قبلی شود و امکاناتی مانند محاسبه مسیر و هزینه، تسهیل پرداخت و ارتقای نظارت بر سرویس دانشآموزان را فراهم کند.
در شیراز بخش مهمی از برنامهها به تعیین تکلیف اقتصادی و اجرایی سرویس مدارس اختصاص یافته است. علیاصغر ولیزاده، مدیر پروژه سرویس مدارس شیراز، از تصویب نرخ کرایه سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ بر اساس نوع خودرو، مبلغ ورودی و پیمایش خبر داده است. تعرفه اعلامشده بر مبنای پنج روز فعالیت در هفته محاسبه شده است و استفاده ششروزه، ۲۱ درصد افزایش نرخ خواهد داشت.
استاندار فارس نیز در جلسه مربوط به بازگشایی مدارس بر ساماندهی سرویسها از سوی شهرداری شیراز و نظارت بر نحوه دریافت وجوه تأکید کرده است؛ مسئلهای که نشان میدهد سرویس مدارس دیگر تنها رابطهای خصوصی میان راننده و خانواده نیست و مدیریت شهری باید در حوزه قرارداد، قیمت، ایمنی و نظارت نیز پاسخگو باشد.
زیباسازی؛ حلقه آخر، نه تمام برنامه
رنگآمیزی، گلکاری، پاکسازی دیوارها، نصب المان و فضاسازی فرهنگی همچنان بخش ثابت استقبال از مهر است، اما مقایسه برنامه شهرها نشان میدهد در کلانشهرهایی که برنامه گستردهتری ارائه کردهاند، زیباسازی دیگر «تمام طرح مهر» نیست؛ بلکه کنار حملونقل، ایمنی و خدمات شهری قرار گرفته است.
این تغییر شاید مهمترین تفاوت در نگاه مدیریت شهری به آغاز سال تحصیلی باشد. اگر در گذشته استقبال از مهر بیشتر با رنگکردن جدولها، شستوشوی مدارس و نصب بنر شناخته میشد، اکنون در اصفهان بحث ۸۰۰ هزار سفر صبحگاهی مطرح است، تهران ۳۷۰۰ اتوبوس را آماده میکند، مشهد برای ساعات تعطیلی مدارس خط اتوبوس ویژه میگذارد، تبریز یک ماه استفاده از بخشهایی از حملونقل عمومی را رایگان میکند و قم سراغ هوشمندسازی سرویس مدارس رفته است.
آزمونی که اول مهر تمام نمیشود
با آغاز سال تحصیلی، خیابانهای شهر بار دیگر به مهمترین میدان سنجش عملکرد مدیریت شهری تبدیل میشوند؛ جایی که کیفیت حملونقل عمومی، ایمنی مسیرهای مدرسه، نظم ترافیکی و هماهنگی دستگاهها نه در قالب گزارشها و وعدهها، بلکه در تجربه واقعی شهروندان دیده خواهد شد.
موفقیت برنامههای «استقبال از مهر» زمانی معنا پیدا میکند که دانشآموزان در نخستین روزهای مدرسه، مسیر خانه تا کلاس را با امنیت و آرامش بیشتری طی کنند و خانوادهها نیز با کمترین دغدغه با آغاز سال تحصیلی روبهرو شوند. از این منظر، اول مهر پایان برنامهریزیهای شهری نیست؛ آغاز مرحلهای است که عملکرد واقعی این برنامهها در زندگی روزمره شهر خود را نشان میدهد.
انتهای پیام
