نقش رسانه های بین المللی در باز تعریف مفهوم تروریسم

ایمان مالی، دانشجوی کارشناسی علوم سیاسی در یادداشت ارسالی به بازتاب امروز با عنوان «نقش رسانه های بین المللی در باز تعریف مفهوم تروریسم» نوشت:

فناوری های ارتباطی جدید به عنوان مهمترین دست آورد انسان (قرن بیستم) از طریق اتصال زیربناها و روبناها در حیات مادی و معنوی بشر، ظرف سه دهه ابعاد گوناگون زندگی انسان معاصر را دستخوش تغییر و تحول و دگرگونی کرده است. رسانه‌های بین‌المللی، به جای آنکه صرفاً بازتاب‌دهنده‌ای منفعل از این پدیده باشند، نقشی فعال و بنیادین در «بازتعریف» آن ایفا می‌کنند و این بازتعریف، تابعی است از منافع ملی، ایدئولوژی و چارچوب‌های حاکم بر آنها است.

اینترنت و فضای مجازی علاوه بر تاثیرات کلی و همه جانبه بر حوزه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوامع مختلف ابعاد تهدیدآمیزی را نیز آشکار ساخته و زمینه انتقال منابع ناامنی و خطرساز از فضای واقعی به مجازی را فراهم کرده است. امروزه محیط های ناامن و تهدیدآمیزی علیه منافع ملت ها و دولت ها صرفا به سرزمین محدود نمی شود بلکه فراتر از مرز و سرزمین ها هست و جهان مجازی نیز محیطی تهدیدزا به شمار می آید. در این یادداشت تحلیلی به نقش سه گانه رسانه ها در این بازتعریف تروریسم می پردازیم.

۱.قاب سازی(دستگاه اصلی بازتعریف): رسانه‌ها با استفاده از روش قاب ‌سازی ، رویدادهای پیچیده و مهم را در قالبی معنادار برای مخاطب تعریف می‌کنند . این فرایند در مورد تروریسم نقشی تعیین‌کننده دارد، چرا که تعریف ما از «تروریست» و «قربانی» تحت تأثیر مستقیم نوع قابی است که رسانه انتخاب می‌کند .

۲.سیاست زدگی: قدرت‌های بزرگ از این قاب ‌سازی به عنوان اهرمی برای مشروعی ‌بخشی به سیاست‌های خارجی خود استفاده می‌کنند .مثال: طالبان

۳.بازتولید کلیشه ها(رسانه ها) و رابطه مثلثی: رسانه‌ها در یک رابطه سه‌گانه با دولت‌ها و تروریست‌ها قرار دارند . تروریست‌ها برای قدرت نرم خود به پوشش رسانه‌ای نیاز دارند و دولت‌ها برای توجیه اقدامات امنیتی خود درمیان رسانه‌ها با بازتولید کلیشه‌های تکراری مثل: قهرمان، قربانی، یا تهدید خارجی، نه تنها به درک عمیق‌تر از ریشه‌های اجتماعی و سیاسی تروریسم کمک نمی‌کنند، بلکه آن را به عنوان پدیده‌ای «غیرعقلانی» معرفی می‌نمایند که نیازمند پاسخ نظامی است، نه راه‌حل سیاسی .

تروریسم به عنوان وجهی از خشونت من جمله پدیده هایی است که در زمان ما بسیار درباره آن سخن گفته می شود ولی همچنان به کمترین شناختی از آن اکتفاء شده است. با این حال ، تروریسم همراه با خشونت است و سعی دارد در جامعه ارعاب و وحشت ایجاد کند تا به اهداف سیاسی خود دست یابد. سایبر تروریسم یکی از مهمترین تهدیدات نوظهور است که با استفاده از قابلیت های اینترنت به فعالیت های خود بعد بین المللی داده است. نقش رسانه های نو ظهور در آشکار شدن و گسترش تروریسم در عرصه بین الملل، با استفاده از روش پیمایش و ابزار پرسشنامه محقق ساخته در سطح صاحب نظران و کارشناسان سراسر کشور اجراء شد.

یافته ها نشان داده است،از میان پنج عامل مورد بررسی شامل: ماهواره، اینترنت، فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و روزنامه نگاری سایبر، عامل فضای مجازی در ظهور و گسترش و گروه های تروریستی به عنوان بازیگران جدید در عرصه بین الملل بیشترین نقش را ایفاء کرده است. تروریسم عصر جهانی شدن بیش از دوران قبل، تروریسم اطلاعاتی و مجازی است. عصر جهانی شدن و فناوری اطلاعات، ارتباط تنگاتنگی بین جهانی شدن و توسعه ارتباطات و الزامات آن با تحول در تروریسم و اقدامات تروریستی وجود دارد..

در نتیجه گسترش سریع فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی همراه با پدیده جهانی شدن، در پیدایش گونه های جدید تروریسم، یعنی تروریسم جدید و سایبری نقش انکارناپذیری ایفا کرده و باعث ایجاد تحول در مفهوم تروریسم در عرصه بین الملل شده است و نقش رسانه‌های بین‌المللی در بازتعریف تروریسم، فراتر از انعکاس اخبار است. آنها از طریق قاب‌سازی، بزرگنمایی تهدیدات خاص، و حذف روایت‌های مقابل، به ابزاری برای اعمال قدرت و پیشبرد منافع ژئوپلیتیک تبدیل می‌شوند. این فرایند نه تنها به وحدت نظر در مورد راه‌های مقابله با تروریسم نمی‌انجامد، بلکه با ایجاد شکاف‌های گفتمانی عمیق، مقابل با این پدیده جهانی را با چالش مواجه می‌سازد.

انتهای پیام