چرا قیمت مصالح ساختمانی ۴۴ درصد افزایش یافت؟

شواهد حاکی از آن است که برخلاف انتظار، قیمت مصالح ساختمانی در تهران در تابستان امسال با سرعت کمتری نسبت به ماه های گذشته افزایش یافت. این رفتار غیرمعمول بازار کارشناسان را بر آن داشت تا دلیل این تغییر را جستجو کنند. بررسی ها نشان می دهد فشار اقتصادی که زمانی حاشیه سود سازندگان و فعالان صنعت ساختمان را کاهش می داد، اکنون به تولیدکنندگان و فروشندگان مصالح سرایت کرده و آنها را مجبور به کنترل قیمت ها کرده است.

تولیدکنندگانی که افزایش هزینه ها را با افزایش قیمت نهایی جبران می کردند، اکنون با این واقعیت مواجه شده اند که افزایش قیمت ها می تواند رکود بازار و کاهش فروش را تشدید کند. این آنها را مجبور به کاهش حاشیه سود و جلوگیری از جهش غیرمنتظره قیمت کرد. این شرایط جدید بازار نشان می دهد که قدرت مالی مصرف کننده از هزینه های تولید موثرتر شده است و فروشندگان ترجیح می دهند از کاهش بیشتر حجم فروش با سود کمتر جلوگیری کنند.

قیمت نهاده های ساختمانی در تابستان امسال نسبت به تابستان سال گذشته 44 درصد افزایش داشته است. اگرچه شدت تورم فصلی در این دوره نسبت به فصل بهار کمتر است. در شرایطی که افزایش هزینه‌های تولید ناشی از افزایش قیمت مواد اولیه، افزایش دستمزد، نرخ ارز و محدودیت‌های انرژی است، شدت رکود در بازار ساخت‌وساز پس از جنگ کوتاه‌مدت اخیر مانع از تبدیل کامل هزینه‌های تولید به قیمت نهایی مواد شد. به این ترتیب، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان از بخش ساختمان به صنعت مصالح ساختمانی نیز کشیده شد.

حمایت ورودی برای افزایش قیمت ساخت و ساز

مرکز آمار از رسیدن شاخص قیمت نهاده های ساختمانی به 173 واحد در تابستان امسال در تهران خبر داد. نرخ تورم نهاده های ساختمانی در این مدت نسبت به تابستان سال گذشته 43.6 درصد افزایش داشته است. با توجه به اینکه حدود 30 درصد هزینه ساخت خانه مربوط به مصالح ساختمانی و دستمزد است، رشد قیمت برای این عوامل می تواند هزینه نهایی ساخت خانه را حداقل 14 درصد افزایش دهد. این رقم بدون در نظر گرفتن سایر هزینه ها مانند پروانه های ساختمانی یا تغییرات قیمت زمین محاسبه می شود.

تورم فصلی و حاشیه سود کمتر

تورم فصلی نهاده های ساختمانی در تابستان امسال به 6.3 درصد رسید که این رقم در بهار نسبت به زمستان سال گذشته به 14.9 درصد رسید. این کاهش حدود 8.6 درصدی نشان دهنده کاهش فشار تورمی در تابستان است. اما آیا این کاهش به معنای بهبود شرایط تولید است؟

گزارش ها حاکی از آن است که در این مدت شرایط برای تولیدکنندگان نهاده سخت تر شده است. عوامل مختلفی مانند افزایش تنش‌های سیاسی، کاهش نیروی کار به دلیل خروج اتباع خارجی و محدودیت‌های انرژی تأثیرات منفی بر صنعت ساختمان داشته است. اگرچه هزینه ها افزایش یافت، اما کاهش شدید تقاضا در بازار باعث شد تولیدکنندگان و فروشندگان نتوانند هزینه های اضافی را به قیمت نهایی تبدیل کنند و مجبور به کاهش حاشیه سود خود شوند.

انقباض بازار محصولات ساختمانی در تابستان امسال با تقاضای کمتر نسبت به فصل قبل، تامین مالی صنایع را در اولویت قرار داده و حاشیه سود را برای تولیدکنندگان کاهش داده است. اثرات جنگ اخیر که منجر به ضعف فعالیت های عمرانی شد، یکی از عوامل اصلی این کاهش تقاضا شناخته می شود.

اشتغال و تاثیر آن بر هزینه خدمات

در تابستان امسال شاخص خدمات به 211.7 واحد رسید که نشان دهنده رشد 58 درصدی نسبت به سال گذشته است. یکی از عوامل اصلی این افزایش خروج دسته جمعی کارگران خارجی است. کمبود نیروی کار و افزایش دستمزدها باعث شده بخش خدمات با هزینه های فزاینده ای مواجه شود.

کاهش تولید و افزایش هزینه ها

رشد 44 درصدی بهای تمام شده نهاده های ساختمانی در تابستان امسال بیشتر ناشی از افزایش هزینه های تولید بوده است، هرچند بررسی ها نشان می دهد که هزینه های واقعی تولید بیش از این ارقام افزایش یافته است، اما به دلیل نبود تقاضای کافی، تورم نهایی کمتر گزارش شده است.

به گفته فعالان این صنعت، محدودیت های انرژی و خروج نیروی کار ارزان از کشور چالش های مهم امسال بود. این عوامل همراه با رکود بازار، زمینه را برای افزایش هزینه ها و کاهش سودآوری صنعت ساختمان فراهم کرده است.